دایره المعارف اسلام پدیا » شبهه وفات حضرت عیسی (علیه السلام) از دیدگاه قرآن
منوی اصلی

شبهه وفات حضرت عیسی (علیه السلام) از دیدگاه قرآن

تاریخ: ۳۰ شهریور ۱۳۹۶ در باب: عیسی (ع)

در قرآن کریم درباره حضرت عیسی (علیه السلام)، این آیه شریفه ذکر شده است: «إِذْ قالَ اللَّهُ یا عیسى‏ إِنِّی مُتَوَفِّیکَ وَ رافِعُکَ إِلَیَّ وَ مُطَهِّرُکَ مِنَ الَّذینَ کَفَرُوا …».[۱]

«توفی» از ماده «وفی» بوده و معانی متعددی از آن استفاده می شود؛ از جمله «مردن»، «گرفتن»، «تکمیل کردن».[۲] در این راستا، عمل به عهد و پیمان را نیز وفا می گویند که به معنای تکمیل کردن و انجام دادن آن است؛ از این رو اگر کسی طلبش را از دیگری به طور کامل بگیرد، در زبان عرب می گویند: «توفی دِیْنَه».

مجمع البحرین که یکی از کتب لغوی است، در توضیح این آیه می گوید: یعنی؛ «(ای عیسی) من اجل تو را استیفاء می کنم و معنایش آن است که تو را از گزند کافران حفظ می کنم، تا نتوانند تو را به صلیب بیاویزند و مرگ تو را تا اجل طبیعی که برایت نوشته شده است، به تأخیر می اندازم».[۳]

بنابراین، واژۀ «توفی»، گرچه می تواند به معنای مرگ هم باشد، چنان که در بعضی از آیات نیز به همین معنا آمده است،[۴] اما لزوماً به این معنا نیست، بلکه آیاتی وجود دارند که معنای دیگری از این واژه را ارائه می کنند. از جمله؛ این آیه: «‏او کسى است که شبانگاهان روح شما را به وقت خواب مى گیرد و آن‌چه را در روز (از نیکى و بدى‏) به دست مى آورید، مى داند. سپس شما را در روز (با برگرداندن روح به جسمتان از خواب) بر مى انگیزد تا اجل مُعّین سر آید …». [۵]

با اطمینان می توان گفت: عبارت «یتوفاکم» در این آیه، به معنای مرگ نبوده، بلکه به معنای خواب شبانگاهی است که در هر شبانه روز تکرار می شود و قبض روح را به گونه ای دیگر، در خواب نیز می توان مشاهده کرد. بر همین اساس، نباید آیۀ ۵۵ سوره آل عمران را نشانی قطعی از مرگ عیسی (علیه السّلام) تلقی کرد.

سرانجام حضرت عیسی (علیه السلام)

اما در مورد این که سرانجام عیسی (علیه السّلام) چه بوده، نکاتی قابل مطالعه است:

  1. مسیحیان معتقدند که ایشان به دار آویخته شده و به دست دشمنانش کشته شده، اما قرآن صراحتاً این نوع از مرگ ایشان را منتفی دانسته است: «و گفته ایشان که (می گویند)؛ ما، مسیح؛ عیسى بن مریم، پیامبر خدا را کشتیم! (درست نیست)، در حالى که نه او را کشتند و نه بر دار آویختند؛ لکن امر بر آنها مشتبه شد …».[۶]
  2. قرآن هر چند کشته شدن عیسی (علیه السّلام) را انکار کرده، اما هیچ آیه ای در آن نمی یابیم که به صراحت اعلام نماید که آن حضرت به گونه ای دیگر نیز وفات نیافته و اکنون زنده است.
  3. آیاتی مانند ۵۵ آل عمران و نیز ۱۱۷ سورۀ مائده؛ «… (به آنها گفتم:) خداوندى را بپرستید که پروردگار من و پروردگار شماست! و تا زمانى که در میان آنها بودم، مراقب و گواهشان بودم، ولى هنگامى که مرا از میانشان برگرفتى، تو خود مراقب آنها بودى و تو بر هر چیز، گواهی»، وجود دارند که اگرچه نمی توان از آنها به صورت قطعی، مرگ این پیامبر بزرگ را استنباط کرد، اما نشانگر آن هستند که ارتباط کنونی ایشان با جهان مادی، متفاوت از ارتباطشان در زمان حضور مستقیم در میان پیروانشان است.
  4. روایات فراوانی در کتاب های معتبر شیعیان و اهل سنت وجود دارد که زنده بودن حضرت عیسی (علیه السّلام) را اعلام می کند و حتی اگر نتوان آیۀ صریحی از قرآن در این مورد پیدا کرد، می توان با استفاده از این روایات، به حیات ایشان پی برد. در اینجا به دو مورد از این روایات توجه فرمایید:

الف. پیامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله)، خطاب به یهودیان فرمود: عیسی نمرده و قبل از روز قیامت به میان شما بازخواهد گشت». [۷]

ب. ‏پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) فرمود: «و مهدی از دودمان من است که هرگاه ظهور کند، عیسی بن مریم برای یاری او حاضر شده و در پی او نماز خواهد گزارد».[۸]

[۱]. آل عمران، ۵۵٫

[۲]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۵،ص ۳۹۸ و ۳۹۹٫

[۳]. «أی مستوف أجلک، و معناه إنی عاصمک من أن تصلبک الکفار و مؤخرک إلى أجل أکتبه لک و ممیتک حتف أنفک لا قتلا بأیدیهم و رافعک إلى سمائی»؛ طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین، تحقیق: حسینی اشکوری، احمد، ج ‏۱، ص ۴۴۴، ماده «وفی».

[۴]. نساء، ۹۷؛ محمد، ۲۷؛ یونس، ۴۶؛ سجده، ۱۱٫

[۵]. «وَ هُوَ الَّذی یَتَوَفَّاکمْ بِاللَّیْلِ وَ یَعْلَمُ ما جَرَحْتُمْ بِالنَّهارِ ثُمَّ یَبْعَثُکمْ فیهِ لِیُقْضى‏ أَجَلٌ مُسَمًّى ثُمَّ إِلَیْهِ مَرْجِعُکمْ ثُمَّ یُنَبِّئُکمْ بِما کنْتُمْ تَعْمَلُون»؛ انعام، ۶۰٫

[۶]. نساء، ۱۵۷٫

[۷]. قال رسول الله (صلّی الله علیه و آله) للیهود: «أن عیسى لم یمت و أنه راجع إلیکم قبل یوم القیامه»؛ ابن ابی حاتم، عبد الرحمن بن محمد، تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: طیب، اسعد محمد، ج ۴، ص ۱۱۱۰، ح ۶۲۳۲٫

[۸]. قال رسول الله (صلّی الله علیه و آله): «… و من ذریتی المهدی إذا خرج نزل عیسى ابن مریم لنصرته فقدمه و صلى خلفه»؛ صدوق، محمد بن علی، امالی، ج ۱، ص ۲۱۸؛اسلام کوئست، سؤال ۵۶۹۵٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


3 + = 12