دایره المعارف اسلام پدیا » فعالیت‌ها و حضور اجتماعی، سیاسی فرقه بابیه
منوی اصلی

فعالیت‌ها و حضور اجتماعی، سیاسی فرقه بابیه

تاریخ: ۱۶ فروردین ۱۳۹۶ در باب: فرقه بابیه

فعالیت‌ها و حضور اجتماعی سیاسی فرقه بابیه را می توان این گونه بیان کرد:

دستگیری على محمد شیرازى و انتقال وی به زندان ماکو و چهریق، و پراکندگى بابیان در مازندران، خراسان، قزوین و زنجان، باعث شد، آنان به فکر تدارک و تهیه مقدمات مبارزه بر علیه حکومت مرکزى، به بهانه رهایى على محمد شیرازى از زندان بیفتند. چنین موقعیتى براى بابیان، زمانى به وقوع پیوسته بود که محیط سیاسى و اجتماعى ایران، بیش از هر زمان دیگر، آشفته و مردمانش پریشان خاطر بودند.

از یک سو بیمارى مزمن محمد شاه قاجار و انعکاس اضطراب و تزلزل شئون سلطنت وى، بر اثر منازعات و دعاوى خانواده قاجار، بر سر تخت و تاج قاجاریه، آن هم در میان مردم کوچه و بازار، و رواج عدم اطاعت وزراء وقت از صدر اعظم سست عنصر؛ میرزا آقاسی، و تعهد آنها در ایجاد مشکلات و کارشکنى در امر اصلاحات، و کوشش براى تصاحب مقام صدر اعظمى، زمینه‏هاى عدم ثبات سیاسى و اجتماعى را موجب گردیده بود.

از سوی دیگر با مرگ محمد شاه قاجار در ۱۲۶۴ ش، آغاز سلطنت ناصرالدین شاه، مصادف شد با شورش مردم خراسان بر شاهزاده حمزه میرزا و شورش محمد خان بیگلر بیگى و دعوت حسن خان سالار به مشهد و در نتیجه محاصره مشهد، و منازعات بسیار گسترده و خونین که میان آنان و حسام السلطنه بوجود آمد. این اوضاع مزیدى دیگر بر آشفتگى هر چه بیشتر محیط اجتماعى و سیاسى ایران شده بود.

از سوی سوم، قیام و عصیان مردم افغان، و حمایت انگلستان از تجزیه مناطق افغان نشین، که پس از دو سال جنگ با نیروهاى اعزامى ایران، موجب شد لشکر ۶۰ هزار نفرى در اثر تهدیدهاى انگلستان در مناطق ساحلى خلیج فارس پراکنده و بازگشت نمایند، همه و همه دست به دست هم داده، حیطه نفوذ سفارت‏خانه‏هاى روس، انگلیس و فرانسه را دو چندان و موقعیت آنها را در رتق و فتق امور سیاسى مملکت بیش از بیش تحکیم ‏بخشیده بود.[۱]

چنین اوضاع و احوالی مقدمات جرأت وجسارت بابیان را براى رهایى بخشیدن على محمد شیرازى و تصاحب قدرت، بیش از پیش آماده و گسترش داد و باعث شد آنان به اقداماتی؛ مانند ترور مخالفان؛ نظیر «شهید ثالث»؛ وقایع شرم‏آوری؛ نظیر واقعه «بَدَشت شاهرود»؛ و ایجاد بلوا و آشوب‌های داخلی؛ نظیر جنگ قلعه‌ شیخ طبرسی در مازندران، دست بزنند.[۲]

[۱]. نجفى، سید محمد باقر، بهائیان‏، ص ۵۱۱ و ۵۱۲٫

[۲]. ر.ک: تدینی، سید حبیب الله، تحلیلی از چهار مرحله‌‌ بابی‌‌گری، پایگاه تحلیلی تبیینی برهان.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


8 + = 13