دایره المعارف اسلام پدیا » امام سجاد (زین العابدین) (علیه السلام) و بنی امیه
منوی اصلی

امام سجاد (زین العابدین) (علیه السلام) و بنی امیه

تاریخ: ۰۳ اسفند ۱۳۹۵ در باب: امام سجاد (زین العابدین)

آغاز امامت حضرت سجّاد (علیه السلام) با شدّت یافتن انحراف خاندان بنى امیّه همراه بود؛ از این رو، روزگار آن حضرت را مى توان داراى حسّاسیّتى ویژه دانست. شیوه برخورد امام با حاکمان اموى به گونه اى بود که بیدادگرى و ستمکارى آنان نزد مردم آشکار گردد. امام (علیه السلام) با تدبیر و سیاستى ویژه تعالیم راستین اسلام را مى گسترانید. تدبیر امام سجّاد (علیه السلام) بر دو محور استوار بود:

الف. برافروختن آتش احساس گناه در قلب مردم و بیدار ساختن وجدان دینى آنان. تنها گذاشتن امامان معصوم (علیهم السلام) و تن دادن به حکومت جور، گناهى بود که امام همواره از آن سخن مى گفت و در خطبه‏ها و اعلامیه‏هاى عمومى خویش، مردم را از آن هشدار مى داد.

ب. طرح و اجراى برنامه هاى فکرى و عقیدتى و برانگیختن احساسات روحى و روانى مردم که به تقویت انگیزه ها و گرایش هاى دینى مى انجامید. برپا ساختن مراسم عزاى حسینى، گریستن بر آن حضرت و تشویق مردم بدین کار، آموختن ادعیه و مناجات روح بخش و پرمغز و انقلابى به مردم و پرورش شاگردان عالِم – که برخى از آنان از سازندگان تمدّن اسلامى شدند – مهم‏ترین فعّالیت هاى امام (علیه السلام) در این عرصه بود. بدین سان، امام سجّاد (علیه السلام) پس از شهادت پدر، گوشه انزوا اختیار نکرد و از سیاست و فعالیّت هاى اجتماعى کناره نگرفت، بلکه همانند پدر، امامى انقلابى و ظلم ستیز بود. تفاوت قیام او با قیام امام حسین (علیه السلام) تنها در مقتضیات زمانه بود که تدبیرى دیگر مى‏طلبید و حرکتى دگرگون تمنّا مى کرد. شیوه کارساز امام (علیه السلام) در مبارزه با حکومت، سرانجام امویان را واداشت تا براى بقاى خویش چاره اى بیندیشند و ناجوانمردانه آن امام همام را مسموم سازند.[۱]

امام زین العابدین (علیه السلام) در دوران امامت ۳۵ ساله خود، با پنج نفر از خلفای بنی امیه به نام های یزید پسر معاویه، معاویه پسر یزید، مروان پسر حِکَم، عبدالملک پسر مروان و ولید پسر عبدالمک هم عصر بود. هم زمان با آنها، عبداللّه پسر زبیر نیز در مکه ادعای خلافت داشت و برخی از مناطق حجاز و عراق را تحت نفوذ خود گرفته بود. در اوایل امامت حضرت، اختناق شدیدی حاکم شد و شیعیان و پیروان آن حضرت که از دشمنان بنی امیه به شمار می آمدند، دستخوش ضعف و سستی گردیدند و تشکل و انسجام آنان از هم پاشید.[۲] مسعودی تاریخ نگار نامدار تصریح می کند که علی بن الحسین (علیهما السلام) امامت را به صورت مخفی و با تقیه شدید و در زمانی دشوار عهده دار گردید.[۳]

[۱]. جمعی از نویسندگان (پژوهشکده تحقیقات اسلامی)، فرهنگ شیعه، ج ۱، ص ۱۰۶؛ کتابخانه مدرسه فقاهت.

[۲]. طبرسی، إعلام الورى بأعلام الهدى، ص ۲۵۶ و ۲۵۷٫

[۳]. مسعودى، على بن حسین‏، اثبات الوصیه، ص ۱۶۸٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


1 + = 4