دایره المعارف اسلام پدیا » کودکی امام سجاد (زين العابدين ‏) (عليه السلام)
منوی اصلی

کودکی امام سجاد (زین العابدین ‏) (علیه السلام)

تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۵ در باب: امام سجاد (زین العابدین)

در بینش وحیانی و قرآن، ممکن است یک فرد در سن کودکی دارای فضائل، کمالات و امتیازاتی باشد، که سایر افراد جامعه این ویژگی ها را نداشته باشند. امام سجاد (علیه السلام) از جمله افرادی است که دارای چنین ویژگی هایی می باشد. داستان هایی که از دوران کودکی آن حضرت نقل شده، بیانگر وجود فضائل و کمالات فوق العاده ایشان است. در این گفتار کوتاه به یکی از داستان های دوران کودکی آن حضرت اشاره می شود:

عبد الله بن مبارک نقل می کند: سالى براى انجام حج به مکه رفتم در بین راه نوجوانى هفت یا هشت ساله را دیدم که در کنار حجاج حرکت می کرد. زاد و توشه و مرکب سوارى هم نداشت. پیش رفته سلام کردم و عرض کردم: با چه کسى این بیابان ها را طى می کنى؟ فرمود: با آفریننده این بیابان. جوابش به نظرم خیلى بزرگ آمد. گفتم: خوراک و مال سواریت کو؟ فرمود: خوراکم تقواى من و مرکبم دو پایم و هدفم مولایم است. باز در نظرم بزرگ آمد، عرض کردم: پسرم از کدام خانواده هستى؟ فرمود: از اولاد عبد المطلب. تقاضا کردم واضح‏تر بگوید، فرمود: از بنى هاشم. باز گفتم آشکارتر بگو، فرمود: از اولاد فاطمه زهراء (علیها السلام). عرض کردم: آقاى من هیچ شعر گفته‏اى؟ فرمود: آرى. تقاضا کردم یکى از شعرهایش را برایم بخواند، این شعر را خواند:

لنحن على الحوض رواده

ندود و نسقى وراده

و ما فاز من فاز الا بنا

و ما خاب من حبنا زاده‏

و من سرنا نال منا السرور

و من ساءنا ساء میلاده

و من کان غاصبا حقنا

فیوم القیامه میعاده‏

بعد از این گفت وگو از نظرم پنهان شد و تا مکه او را ندیدم. پس از انجام اعمال حج در بازگشت، در ابطح دیدم مردم اطراف یک نفر را گرفته‏اند. نگاه کردم دیدم همان  نوجوان است. پرسیدم کیست؟ گفتند: زین العابدین (علیه السلام) است.[۱] نکته قابل ذکر اینکه ممکن است گفته شود، امام سجاد (علیه السّلام) در دوران کودکی هنوز به این لقب ملقب نشده بود. جواب مطلب این است که اولا: در روایتی از امام صادق (علیه السلام) آمده که ایشان از پدر بزرگوارش (علیه السلام) و او از جد گرانقدرش امام حسین (علیه السلام) و او نیز از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل کرده که آن حضرت فرمود: «روز قیامت منادى ندا مى کند کجا است زین العابدین؟ پس گویا من به على بن الحسین (علیهما السّلام) مى نگرم و مى بینم که از بین صفوف گام برداشته و جلو مى‏آید».[۲]

ثانیا: راویِ این دیدار به احتمال بسیار زیاد این جریان را در سال های بعد که امام زین العابدین (علیه السّلام) به این لقب مشهور شده است، ذکر نموده است.

امام زین العابدین (علیه السّلام) ثمره درختی است که در زمینی پاک، طیب و طاهر نشو و نما یافت. او در آغوش ولایت و امامت رشد کرد از سینه نبوت شیر نوشیده و از چشمه سار ولایت سیراب گشت. در تاریخ به دوران کودکی آن حضرت بسیار کم اشاره شده است. در این مقال مختصر به چند مورد از رخدادهای دوران کودکی او اشاره می شود:

  1. از دست دادن مادر در همان ابتدای تولد: بنابر نقلی که می گوید شهربانو مادر آن حضرت بوده است، برخی قائل هستند که «شهربانو در جریان تولد امام زین العابدین؛ اولین حمل او، در حال نفاس در گذشت».[۳]
  2. سفارش امیرالمؤمینن علی (علیه السّلام) به امام سجاد (علیه السّلام) در زمان کودکی نسبت به ودایع امامت: وقتی امیرالمؤمنین (علیه السّلام) توسط ابن ملجم ضربت خورد، حضرت در همان حال، مواریث انبیاء (علیهم السّلام) را در حضور همه فرزندان خود، به امام حسن (علیه السّلام) داد و فرمود: او به حسین بدهد. در این موقع علی بن الحسین، کودک کم سن و سالی بود که حضرت علی (علیه السّلام) دست او را گرفت و فرمود: پیامبر خدا (صلّی الله علیه و آله) وصیت فرمود: تو ودایع امامت را پس از خود به فرزندت؛ محمد باقر بدهی و از طرف من او را سلام برسانی.[۴]
  3. «زندگی کردن امام سجاد (علیه السّلام) به مدت ۲ سال با جدّش امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام).[۵]
  4. عبادت و سجده زیاد از همان ابتدای کودکی.
  5. درک دوران امامت سه امام معصوم (امامان؛ علی، حسن و حسین (علیهم السّلام)) و تربیت در کنار آنها.[۶]

[۱]. ابن شهر آشوب مازندرانى، محمد بن على،‏ مناقب آل أبی طالب (علیهم السلام)، ج ۴ ، ص ۱۵۵‏.

[۲]. صدوق، محمد بن ‏على، علل الشرائع‏، ج ۱، ص ۲۳۲٫

[۳]. مسعودی، على بن حسین، اثبات الوصیه للإمام على بن أبى طالب، ص ۱۷۰٫‏

[۴]. هلالى، سلیم بن قیس‏، کتاب سلیم بن قیس الهلالی‏، محقق / مصحح: انصارى زنجانى خوئینى، محمد، ج ۲، ص ۹۲۳٫

[۵]. مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفه حجج الله على العباد، ج ۲، ص ۱۳۷٫

[۶]. همان؛ اقتباس از سایت اندیشه قم.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


5 + = 14