دایره المعارف اسلام پدیا » انتقاد کنندگان شیخ احمد احسایی
منوی اصلی

انتقاد کنندگان شیخ احمد احسایی

تاریخ: ۰۹ خرداد ۱۳۹۵ در باب: فرقه شیخیه

عده ای از علما و بزرگان از شیخ احمد احسایی انتقاد کرده اند که در ذیل به آنها اشاره می شود:

  1. شیخ محمّد تقی (م ۱۲۷۵ ق)

وی فرزند بزرگ شیخ احمد احسایی بوده که گاهی محمّد نامیده شده است. او عالم و فاضل بوده و از تألیفات او است: «جواهر العقول فی تقریر قواعد الأصول» و «رساله فی الاجتهاد و الاخبار» که در آن با آراء و افکار پدرش مخالفت کرده است.[۱]

صاحب روضات الجنّات درباره‌ وی در شرح حال پدرش گوید: او شدیداً مخالف طریقه پدر بود و بسیار او را به باد انتقاد و انکار می‌گرفت و هر وقت ذکر او می‌شد می‌گفت: «کذا فهم عُفِی اللَّهِ تَعَالَی عَنْهُ؛ خدا او را بیامرزد و از گناهش درگذرد، این گونه در این مسئله فهمیده است».[۲]

  1. ملّا اسماعیل اصفهانی (واحد العین)

ملّا محمد اسماعیل اصفهانی از حکماء معاصر شیخ احمد، در مُقَدَّمه کتاب خود؛ «شرح الحکمه العرشیه»، یکی از شارحان «الحکمه العرشیه» ملّا صدرا را، شیخ احمد معرّفی و از او ستایش کرده، ولی اشکالات او بر ملّا صدرا را ناشی از عدم فهمش از مراد الفاظ و عبارات، آن هم به خاطر اطّلاع نداشتن از اصطلاحات فلاسفه، دانسته است.[۳]

  1. مرحوم آیه اللَّه شیخ محمّد رضا همدانی

مرحوم محدّث قمّی در شرح حال شیخ محمّد رضا همدانی طهرانی، می نویسد:… وی با شیخیه سخت مخالف بود و از آنها زیاد انتقاد می‌کرد و در رد آنها کتاب ‌های بزرگی نوشت؛ یکی از کتاب ‌های او در رد فرقه شیخیه «السیف المسلول» می‌باشد و کتاب دیگر او «هدیه النمله إلی رئیس الملّه» است که آن را به نام مرجع شیعیانِ زمان خود مرحوم آیه اللَّه حاج سید محمّد حسن شیرازی، تألیف کرد؛ وی در این کتاب به بیان اعتقادات شیخ احمد احسایی و پیروان او، که از راه راست منحرف شدند، پرداخته است.[۴]

  1. ملّا محمّد رضا سمنانی

او در کتابِ خود به نام: «هدایه الطالبین فی أصول الدین» که آن را به امر میرزا موسی؛ متولّی آستان قدس رضوی تألیف کرده، به رد عقائد شیخ احمد احسایی پرداخته است.[۵]

  1. سید محسن امین ‏

وی مى‏نویسد: از شیخ احمد و امثال او از علماى کشفیه، شطحات و عبارت‏هاى معما گونه‏اى از خرافات و امور پست و سخیف صادر شده است که شبیه شطحیات برخى از صوفیه است.[۶]

  1. آیت الله سبحانی

آیت الله سبحانی ابتدا شیخ أحمد احسائی را با این اوصاف معرفی می کند: فقیه، إمامی، حکیم، مشارک در فنون علمی مختلف، دارای شهرت و پیروانی است که فرقه کشفیه را تأسیس کردند و به آنها شیخیه نیز گفته می شود.[۷] سپس در ادامه، ایرادات و انتقادات وارد بر فرقه شیخیه را بیان می کند.

[۱]. تهرانى، شیخ آقا بزرگ، الذریعه إلى ‏تصانیف ‏الشیعه، ج ‏۱۱، ص ۳۰٫

[۲]. خوانساری، محمد، روضات الجنات فی احوال العلماء و السادات، ج ۱، ص ۹۱ و ۹۲٫

[۳]. ر.ک: اصفهانی واحدالعین، ملا اسماعیل، شرح الحکمه العرشیه مع رساله الحکمه العرشیه لصدر المتألهین الشیرازی، تعلیقات: حکیم نوری، ملا علی، محقق: خداوردی، محمد مسعود؛ شفتی بیدآبادی، محمدباقر بن محمدنقی، پرسش‌ ها و پاسخ‌ ها پیرامون عقاید شیخیه (زمینه‌ساز بابیت)، تحقیق: مرکز تحقیقات کتابخانه مسجد سید اصفهان.

[۴]. پرسش‌ ها و پاسخ‌ ها پیرامون عقاید شیخیه (زمینه‌ساز بابیت)، تحقیق: مرکز تحقیقات کتابخانه مسجد سید اصفهان.

[۵]. همان.

[۶]. امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعه، ج ۲، ص ۵۸۹ – ۵۹۰٫

[۷]. سبحانی، جعفر، المذاهب الاسلامیه، ص ۳۵۲، سیره الشیخ أحمد الأحسائی.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


6 + 5 =