دایره المعارف اسلام پدیا » عفو و رأفت در جنگ جمل
منوی اصلی

عفو و رأفت در جنگ جمل

تاریخ: ۳۰ آبان ۱۳۹۴ در باب: جمل

زمانی که جنگ میان اصحاب جمل و على بن ابی طالب (علیه السلام) در گرفت، حضرت به یاران خود فریاد زد و فرمود: هیچ کس را تعقیب نکنید، هیچ زخم برداشتگان را نکشید و هیچ مالى را غارت نکنید. هر کس سلاح بر زمین گذاشت و هر کس در خانه خود را بست، در امان است.

یاران على (علیه السلام) در اردوگاه آنان بر سیم و زر و کالاهاى دیگر مى گذشتند ولی برنمى داشتند. آنها فقط سلاح و مرکبى را که در جنگ بکار برده شده بود، تصرف مى کردند. یکى از یاران على (علیه السلام) به ایشان گفت: اى امیر المؤمنین چگونه اموال و اسیر گرفتن آنان بر ما ناروا و حرام است؟ فرمود: یکتاپرستان را نمى توان به اسارت گرفت و اموالشان را به غنیمت برد. فقط آنچه را در جنگ بکار برده اند مى‏توان تصرف کرد. پس آنچه را که نمى دانید رها کنید و به آنچه فرمان داده مى شوید، عمل کنید.[۱]

امیر المؤمنین (علیه السّلام) بعد از غلبه بر اصحاب جمل سخنانى فرمود، از جمله خطبه‏اى خواند و بعد از حمد و ثناى الهى و صلوات بر پیامبر (صلى اللّه علیه و آله) فرمود:

«اى مردم! خداى عز و جل رحمتى فراگیر و آمرزشى همیشگى و بخششى فراوان و کیفرى دردناک دارد اراده کرده است که رحمتش همه چیز را فرا گیرد و آمرزشش براى بندگان فرمانبردارش باشد و به رحمتش هدایت یابندگان هدایت گردند و مقدر کرده که نقمت و عذابش براى معصیت کاران باشد و راه و نشانه‏هاى هدایت همواره از گمراهان دور باشد. اى مردم بصره چه مى‏پندارید شما که بیعت مرا شکستید و از دشمن من پشتیبانى کردید در حالى که من بر شما حجت اقامه کردم و خطاها و لغزش هاى خروج کنندگان را بیان کردم؟! آنان که بیعتم را شکستند توبه دادم اما ایشان از راهى که بر آن پاى مى‏فشردند برنگشتند و خداوند پیمان شکنانشان را هلاک ساخت و به سبب شقاوتشان مرگ را بر سرنوشت آنها رقم زد…»

در این هنگام مردى از میان جماعت برخاست و گفت: ما گمان خیر و نیکى داشتیم و مى‏بینیم که پیروز شده‏اى و غلبه یافته‏اى اگر ما را کیفر کنى به سبب این است که خطا کاریم اما اگر ببخشایى که تو محل بخشش هستى، نزد خدا و ما محبوب‏تر است.

امیر المؤمنین علیه السّلام در جواب فرمود: از شما در گذشتم اما از فتنه بپرهیزید که از کشتار شدیدتر و بدتر است و شما اولین مردمانى هستید که بیعت شکستید و یکپارچگى این امت را دریدید. پس از آن امیر المؤمنین علیه السّلام نشست و مردم مى‏آمدند و با او بیعت مى‏کردند.[۲]

[۱]. دینوری، احمد بن داود، اخبار الطوال، ترجمه مهدوى دامغانى، محمود، ص ۱۸۷ و ۱۸۸٫

[۲]. مفید، محمد بن محمد، الجمل و النصره لسید العتره فی حرب البصره (نبرد جمل)، ترجمه: مهدوی دامغانی، محمود، ص ۱۳۷٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


3 + 1 =