دایره المعارف اسلام پدیا » ‏اسامی و القاب اسماعیل ذبیح الله (علیه السلام)
منوی اصلی

‏اسامی و القاب اسماعیل ذبیح الله (علیه السلام)

تاریخ: ۱۸ مهر ۱۳۹۴ در باب: اسماعیل ذبیح الله

نام آن حضرت اسماعیل (اسمعیل) است. در کتاب المعرب آمده است که جوالیقی می گوید: إسماعیل در لغت دو گونه استعمال شده است: الف. «إسماعیل»؛ ب. «إسماعین»، ضمن اینکه متذکر می شود که در برخی لغات عرب این گونه استعمالات زیاد دیده شده، برای این مطلب هم شواهدی از اشعار عرب می آورد. به عنوان مثال می توان به نمونه ذیل اشاره کرد: «قال جواری الحیّ لمّا جینا    *****    هذا و ربّ البیت إسماعینا».[۱]

سیوطی هم در تأیید این نظر و تبدیل شدن حرف لام به نون در برخی از واژه ها از ابن سکیت مثال هایی نقل می کند. برخی از آنها عبارتند از: إسماعیل و إسماعین، و إسرائیل و إسرائین، جبریل و جبرین، میکائیل و میکائین و إسرافیل و إسرافین.[۲]

جوالیقی در ادامه از کتاب مقدس نقل می کند: کلمه إسماعیل، شکل گرفته از «یسمع و إیل» و عربی شده از زبان عبری و اصل «عبری» آن «یشمع إیل» است که معنای یسمع؛ «شنیده شده» و ایل «خدا» است و روی هم به معنای؛ «شنیده شده از خدا» می باشد.[۳]

لقب آن حضرت «ذبیح الله» است. در روایات اهل بیت (علیهم السلام) نیز این نکته مورد تأیید قرار گرفته است.[۴]

البته برخی از مفسران لقب «صادق الوعد» را نیز که در قرآن[۵] آمده برای ایشان ذکر کرده اند. علامه طباطبایی در این مورد می گوید: مفسران در اینکه این اسماعیل کیست؟ اختلاف کرده اند. بیشتر آنها گفته اند که او فرزند ابراهیم خلیل الرحمن (علیه السلام) است. قائلان این نظریه می گویند: اگر او را تنها نام برده و از اسحاق و یعقوب نام نبرده است؛ براى این بوده که نسبت به خصوص او عنایت داشته است. بعضى هم گفته اند: این اسماعیل؛ «اسماعیل بن حزقیل» یکى از انبیاى بنى اسرائیل است؛ چون اگر فرزند ابراهیم (علیه السلام) بود، مى بایست اسحاق و یعقوب را هم نام مى‏برد.[۶]

[۱]. بلاسی، محمد سید علی، المعرب فی القرآن الکریم، ص ۱۶۲ و ۱۶۳٫

[۲]. سیوطی، جلال الدین، المزهر، تحقیق: جاد المولى، محمد أحمد و أبو الفضل إبراهیم، محمد و محمد البجاوی، علی، ج ‍۱، ص ۵۶۵.

[۳]. کتاب مقدس، سفر تکوین، الإصحاح ١۶، آیه ١١، ص ٢٣. (اگر خودتان کتاب مقدس را ملاحظه نکردید باید بنویسید به نقل از …) به نقل از سایت ویکی فقه.

[۴]. صدوق، محمد بن على، من لا یحضره الفقیه‏، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر، ج ۲، ص ۲۳۰؛ طوسى، محمد بن حسن، امالی، ص ۳۳۸٫‏

[۵]. مریم، ۵۴٫

[۶]. طباطبایی، سید محمد حسین، تفسیر المیزان، ج ۱۴، ص ۶۳٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


4 + = 6