دایره المعارف اسلام پدیا » فرزندان اسماعیل ذبیح الله (علیه السلام)
منوی اصلی

فرزندان اسماعیل ذبیح الله (علیه السلام)

تاریخ: ۲۰ مهر ۱۳۹۴ در باب: اسماعیل ذبیح الله

در باره تعداد و نام فرزندان دختر و پسر اسماعیل (علیه السلام) در میان تاریخ نویسان، اختلافاتی وجود دارد. در این مقال به برخی از گزارشات و نظرات، همراه با اختلاف نظرها اشاره می شود:

  1. یعقوبی: اسماعیل (علیه السلام) با «حنفاء» دختر حارث بن مضاض جرهمى ازدواج کرد و از او صاحب دوازده پسر به نام های قیدار، نابت، ادبیل، مبشام، مسمع، دوما، مسا، حداد، تیما، یطور، نافس و قیدما شد. بعد ادامه می دهد، این نام ها چون از لغت عبرانى نقل شده اند، در حروف و حرکات تلفظ اختلاف پیدا مى کنند.[۱]
  2. ابن اثیر: اسماعیل (علیه السلام) از همسر دوم خود؛ (دختر مضاض جرهمى) صاحب دوازده پسر به نام هاى نابت، قیدار، اذیل، میشا، مسمع، رما، ماش، آذر یا آزر، قطورا، قافس یا نافس یا قاقس، طمیا و قیدمان شد.[۲]
  3. مسعودی: اسماعیل بن ابراهیم (علیهما السلام)، صاحب دوازده فرزند پسر به نام های نابت، قیدار، اربیل، میسم، مشمع، دوما، مسا، حداد، اسیما، یطور، نافش و باقدما شد.[۳]
  4. ابن کثیر: اسماعیل (علیه السلام) با زنی به نام سیده دختر مضاض بن عمرو جرهمیّ‏ ازدواج کرد و از او صاحب دوازده پسر شد که محمد بن إسحاق نام آن ها را نابت، قیذر، ازبل، میشى، مسمع، ماش، دوصا، ارر، یطور، نبش، طیما و قیذما بیان می کند.[۴]
  5. ابن هشام: إسماعیل (علیه السلام) بنا بر نقل محمّد بن اسحاق، داراى دوازده پسر به نام هاى ثابت – که از همه بزرگتر بود – قیذر، أذبل، مبشا، مسمعا، ماشى، دما، أذر، طیما، یطور، نبش، قیذما بود.[۵]
  6. واقدی: براى اسماعیل بن ابراهیم (علیهما السلام) دوازده پسر به نام های بیناوذ – که به نام «نبت» و «نابت» هم مشهور است و بزرگترین پسرش بوده است -، قیذر، اذبل، منسى – که به منشى هم معروف است – مسمع – که به مشماعه هم معروف است – دما – که به دومه هم معروف است و دومه الجندل را به نام او نامگذارى کرده‏اند-، ماشى، اذر – که به آذور هم معروف است -، طیما، یطور، ینش، و قیدما، نام برده است.[۶]
  7. بغدادی: نام فرزندان حضرت اسماعیل (علیه السلام) را به این ترتیب بیان می کند: قیذر، نیاوذ، – که همان نبث است -، أذبل، منشا، مشماعه، دوما، ماش، أذور، طیما، یطور، نبش و قیذم.[۷]

اما اینکه آن حضرت دختر یا دخترانی نیز داشته یا خیر؟، گفتنی است در برخی از روایات آمده: «امام صادق (علیه السلام) فرمود: در حجر (اسماعیل)، نزدیک رکن سوم (غربی) تنی چند از دختران اسماعیل (علیه السلام) دفن شده اند».[۸]

آنچه در این روایت شایان توجه می نماید، این است که در این روایت هیچ گونه اشاره ای به نام و تعداد دختران و یا نام مادر دختران آن حضرت نشده و تنها محل دفن ایشان را مشخص نموده است. از همین بیان می توان دریافت که آن حضرت دخترانی نیز داشته است. البته در بررسی هایی که در کتب تاریخی و روایی شد، به جز آنچه که اشاره شد مطلب دیگری در این رابطه یافت نگردید.

لازم به ذکر است که در منابع اهل سنت نیز به این مطلب؛ یعنی دفن دختران اسماعیل (علیه السلام) در حجر، تصریح شده است.[۹]

[۱]. یعقوبى، احمد بن أبى یعقوب، تاریخ یعقوبى‏، ج ‌۱، ص ‌۲۷۷٫

[۲]. ابن اثیر، على بن ابى الکرم، الکامل فی التاریخ ، ج ۱، ص ۱۲۵٫

[۳]. مسعودی‏، أبو الحسن على بن الحسین، مروج الذهب‏ و معادن الجوهر، تحقیق: داغر، اسعد، ج ۲، ص ۲۲٫

[۴]. ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، ج ۱، ص ۱۹۳٫

[۵]. ابن هشام‏، عبد الملک، السیره النبویه، تحقیق: السقا، مصطفى و الأبیارى، ابراهیم و شلبى، عبد الحفیظ، ج ‌۱، ص ۵٫

[۶]. ابن سعد، محمد، الطبقات الکبرى، تحقیق: عبد القادر، محمد، ج ۱ ، ص ۴۳٫

[۷]. بغدادی، محمد بن حبیب، تحقیق: لیختن شتیتر، ایلزه، ص ۳۸۶٫

[۸]. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، محقق / مصحح: غفارى، على اکبر و آخوندى، محمد، ج ۴، ص ۲۱۰؛ «قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السّلام): دُفِنَ فِی الْحِجْرِ مِمَّا یَلِی الرُّکْنَ الثَّالِثَ عَذَارَى بَنَاتِ إِسْمَاعِیلَ».

[۹]. ابن إسحاق، محمد، أخبار مکه فی قدیم الدهر و حدیثه، محقق: عبد الله دهیش، عبد الملک، ج ۲، ص ۱۱۷٫




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


+ 9 = 17