دایره المعارف اسلام پدیا » اندیشه و مکتب علّامه حلی
منوی اصلی

اندیشه و مکتب علّامه حلی

تاریخ: ۲۷ فروردین ۱۳۹۴ در باب: علامه حلی

‌علامۀ حلّى از کسانى است که عنوان جامع معقول و منقول به حق برازندۀ او است. او همان طور که اکثر علما درباره اش گفته اند، مجتهدى حکیم، متکلمى رجالى، مفسرى محدث، ادیب و شاعری توانا است. نوشته هاى او که تقریبا بسیاری از علوم را شامل مى شود شاهد صدق بر این گفته است.[۱]

علامه حلی جزو پیروان مکتب اصولی و مروجان اجتهاد است. اخباریان؛ مثل مرحوم استرآبادى در مخالفت با علامه حلّى یکى از ایرادات بر او را تأسیس اجتهاد برمى‏شمارند. هر چند این مطلب درست نیست؛ زیرا قبل از علاّمه شیوه اجتهاد در بین اصحاب رواج داشته است، ولى از جبهه‏گیرى سخت اخباریان در برابر او و کتاب‏هاى متعدد فقهى علامه که با استدلال همراه است، مى‏توان فهمید که علامه در این زمینه بسیار تلاش نموده و طریقه اجتهاد را رونقى بسزا داده است. یکى از اجتهادات او در این زمینه که بعد از او همه مجتهدان به آن فتوا داده‏اند، تبدیل حکم «وجوب آب کشیدن از چاه هنگام افتادن نجاستى در آن»، به استحباب آن است.[۲]

اندیشه و مکتب علامه حلی در علم حدیث، تقسیم احادیث به اقسامى است که امروزه نزد علما متداول است. در قدیم علماى شیعه احادیث را یا ضعیف می دانستند و یا صحیح،[۳] ولى علامه حلّى از جهتى احادیث را به صحیح، حسن، موثّق و ضعیف و از جهات دیگر به اقسام دیگرى نیز تقسیم می کند.[۴] ناگفته نماند که این اقسام به نحوى در کتاب هاى اهل سنت قبلاً آورده شده بود، ولى اجراى آن در احادیث شیعه به ابتکار علامه حلی بود.[۵]

با این حال گذشته از مقام اجتهاد او در فقه و اصول و وسعت علوم او در تمام زمینه ‌ها، علامه را نمى‌توان مبتکر شیوۀ خاصى در کلام و فلسفه دانست، هر چند کتاب ‌هاى او در این دو زمینه هم، از لحاظ سبک نگارش داراى ابتکاراتى است که در جاى دیگر یافت نمى‌شود.[۶]

[۱]. برگرفته از نرم افزار جامع فقه اهل بیت (۲)، کتابنامه‌ کتاب «تذکره الفقهاء» علامه حلی.

[۲]. همان.

[۳]. ر.ک: سایت اسلام کوئست، «انواع حدیث و تقسیمات آن»، سؤال ۲۸۲۶۱٫

[۴]. امین عاملی، سید محسن، أعیان ‏الشیعه، ج ‏۵، ص ۴۰۱٫

[۵]. بخشی از مطالب برگرفته از سایت اسلام کوئست.

[۶]. ر.ک: نرم افزار جامع فقه اهل بیت (۲)، کتابنامه‌ کتاب «تذکره الفقهاء» علامه حلی.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


7 + 5 =