دایره المعارف اسلام پدیا » امور پیوسته به موضوع فلسفه
منوی اصلی

امور پیوسته به موضوع فلسفه

تاریخ: ۰۶ دی ۱۳۹۳ در باب: فلسفه علم فلسفه

امور پیوسته به موضوع فلسفه (موجود مطلق)، یا مساوی با آن است و یا اخص از آن است. امور پیوسته مساوی با موضوع فلسفه عبارتند از:

  1. «خارجیت مطلقه»: منظور از خارجیت مطلقه، همان موجود بودن است که در مقابل آن، عدم است و هر وجودی حتی وجود خارجی و ذهنی، را در بر می گیرد؛ زیرا وجود ذهنی نیز، فی نفسه، وجود خارجی است و ذهنی بودن آن به قیاس وجود خارجی است که در مقابل آن است.[۱]
  2. «وحدت عامه»: منظور وحدتی است که هر وجودی را فی نفسه (بدون اضافه و قیاس با چیز دیگری) در بر می گیرد. این وحدت، مساوق وجود است و وجود واحد و کثیر، را نیز در بر می گیرد.[۲]
  3. «فعلیت کلیه»: مراد از فعلیت کلیه، فعلیتی است که هر موجودی، حتی موجود بالقوه؛ مانند نطفه یا بذر را نیز شامل می شود. موجود بالقوه، فعلیت دارد؛ یعنی موجود است.[۳]
  4. «شیئیت»: شیئیت نیز مساوق با وجود است. [۴]

اما امور پیوسته اخص از موضوع فلسفه، اموری هستند که مقابل دارند، مثلا «وجود خارجی»، اخص از موجود مطلق (موضوع فلسفه) است؛ زیرا وجود خارجی قسمی از موجود مطلق است نه همه آن و مقابل آن وجود ذهنی است. البته وجود خارجی به همراه وجود ذهنی، مساوی موجود مطلق می شوند.[۵]

استاد مطهری در شرح منظومه از امور پیوسته به موضوع فلسفه، به عوارض وجود یاد می کند و می افزاید: عوارض مساوى وجود از قبیل وحدت، وجوب و غیره است،… و عوارض مطلق وجود از قبیل «ماهیات» است و به همین دلیل مبحث «ماهیت» در فلسفه اولى‏ ذکر مى‏شود.[۶]

[۱]. طباطبایی، سید محمد حسین، نهایه الحکمه، تصحیح و تعلیق: فیاضی، غلامرضا، ج ۱، ص ۲۲٫ خارجیت نسبی، خارجیتی است که وجود خارجی را شامل می شود و وجود ذهنی را در بر نمی گیرد.

[۲]. همان، ص ۲۲ و۲۳٫ وحدت نسبی، وحدتی است که مقابل کثیر است.

[۳]. همان، ص ۲۳٫ فعلیت نسبیه، فعلیتی است که مقابل وجود بالقوه است و آن را در بر نمی گیرد.

[۴]. طباطبایی، سید محمد حسین، بدایه الحکمه، تحقیق و تعلیق: زارعی سبزواری، عباس علی، ص ۱۲- ۲۵٫

[۵]. نهایه الحکمه، تصحیح و تعلیق: فیاضی، غلامرضا، ج ۱، ص ۲۳٫

[۶]. مطهری، مرتضی، مجموعه ‏آثار استاد شهید مطهرى، ج ‏۵، ص ۱۹۹٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


9 + = 12