دایره المعارف اسلام پدیا » ویژگی ‌های شخصیتی سید مرتضی علم الهدی
منوی اصلی

ویژگی ‌های شخصیتی سید مرتضی علم الهدی

تاریخ: ۰۳ آذر ۱۳۹۳ در باب: سید مرتضی علم الهدی

یکی از بزرگ ترین شخصیت های جهان اسلام و از برجسته ترین چهره های درخشان علم و دانش در قرن چهارم و پنجم؛ سید مرتضی علم الهدی است.

برخی از ویژگی های او بدین قرار است:

  1. یکی از ویژگی های وی داشتن حسب و نسب والای او است. سید مرتضی از نظر نسبی از هر دو جانب پدر و مادر با چند واسطه به دو امام معصوم می رسد و از نظر حسب هم منصب مهم نقابت و رسیدگی به کار و زندگی سادات دودمان ابوطالب و مسئولیت نظارت بر دیوان مظالم و سرپرستی زائران خانه خدا، که از منصب های مهم آن روزگار بوده، را به عهده داشته است.[۱]
  2. ویژگی دیگر سید مرتضی جریان آغاز تحصیل او و برادرش سید رضی است. در همین جریان است که شبی شیخ مفید‌ در عالم خواب می بیند حضرت فاطمه زهرا‌ (علیها السلام) دست دو فرزندش امام حسن و امام حسین (‌علیهما السلام) را گرفته و به نزد او می آورند و پس از سلام به وی می فرماید: «یا شیخ! عَلِّمهُمَا الفِقه؛ ‌ای شیخ! به این دو علم فقه و احکام دین بیاموز!». این قصه از ویژگی های این دو برادر است.[۲]
  3. از دیگر ویژگی های وی؛ حوزه درسی او است که به سختی می‌توان نمونه آن را در درس دیگر عالمان یافت. به عنوان مثال: از ویژگی های درس او این بود که همه افراد با هر عقیده و بینشی می توانستند در محضر او حضور یافته و از علوم او بهره مند گردند.

او حـوزه درسـی بـسـیـار غـنـی داشـتـه است و در علوم متنوعه تدریس می کرده است. نقل شده زمانی که در بغداد قحطی شدیدی پیش می آید، مردی یهودی که از قحطی و تنگدستی رنج می برد برای تحصیل، روزی چاره ای انـدیـشید و به محضر سید مرتضی رسید و از او تقاضای آموزش علم نجوم کرد. سید با گشاده رویی از این امر استقبال نموده و آموزش او را آغاز کرد و دستور داد مانند دیگر طلاب برای او نیز مبلغی جهت امرار معاش قرار دهند. پس از گذشت مدتی نه چندان طولانی، مرد یهودی که مصاحبت علم الهدی را درک کرده و تحت تأثیر عظمت روحی و برخوردهای عزت مدار او قرار گرفته بود، مسلمان شد.[۳]

  1. از جمله ویژگی دیگر او این بود که بزرگان بسیاری در درس او شرکت می کردند، شیخ طوسی‌ پنج سال پس از ورود به بغداد (که آن زمان مرکز علوم اسلامی و حوزه دینی تشیع به شمار می‌رفت) و استفاده از محضر اساتیدی مانند شیخ مفید، با این که خود در این زمان از صاحب نظران علم فقه و حدیث بود، با کمال تواضع در مجلس درس سید مرتضی حاضر شد و بیست و سه سال از محضر او علم و ادب آموخت.[۴] حتی گاهی استاد عالی قدرش شیخ مفید (رحمه الله) نیز در درس او حضور می یافت. در این باره چنین گفته شده است: وقتی در درس خواجه نصیر نام او برده شد مؤدبانه گفت: صلوات الله علیه! چون سید مرتضی به درس مفید حاضر می شد، مفید به احترام او از جا برمی خاست و گاه کرسی درس خود به او می داد و از بیان و تقریر او خوشحال و با نشاط می شد و در جلو او بر روی مبارکش لبخند شادی می زد؛ گویی سیمای معصومان (علیهم السلام) می دید و گاه که به یاد خواب حضرت زهرا (سلام الله علیها) می افتاد اشک شوق و محبت به گونه اش جاری می شد.[۵]

[۱]. امینی، عبد الحسین، الغدیر فی الکتاب و السنه و الأدب، ج  ۴، ص ۲۰۵٫

[۲]. ابن أبی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله‏، شرح نهج البلاغه لابن أبی الحدید، محقق / مصحح: ابراهیم، محمد ابوالفضل‏، ج ۱، ص ۴۱‏.

[۳]. امین عاملی، سید محسن، اعیان الشیعه، ج ۸، ص ۲۱۴٫

[۴]. دوانی، علی، هزاره شیخ طوسی، ص ۱۳٫

[۵]. گ‍ل‍پ‍ای‍گ‍ان‍ی‌، م‍ح‍م‍د، ع‍ل‍م‍ای‌ ب‍زرگ‌ ش‍ی‍ع‍ه‌ از ک‍ل‍ی‍ن‍ی‌ ت‍ا خ‍م‍ی‍ن‍ی، ص ۲۲٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


5 + = 10