دایره المعارف اسلام پدیا » ‏معنای شیعه اثنی عشری
منوی اصلی

‏معنای شیعه اثنی عشری

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۳ در باب: شیعه اثنی عشری (جعفری)

شیعه در لغت بر دو معنا اطلاق می‌شود:

  1. توافق و هماهنگی دو یا چند نفر بر یک مطلب.[۱]
  2. پیروی کردن فردی یا گروهی، از فرد یا گروهی دیگر.[۲]

در اصطلاح، شیعه به آن عده از مسلمانان گفته می‌شود که به خلافت و امامت بلافصل علی (علیه السلام) معتقد، و بر این باور هستند که امام و جانشین پیامبر (صلی الله علیه و آله) از طریق نصّ شرعی تعیین می‌شود. بنا بر این امامت حضرت علی و یازده امام دیگر (علیهم السلام) از طریق نص شرعی ثابت شده است.[۳]

واژه شیعه در اصطلاح میان مسلمانان، وابستگی ویژه ‏ای به پیروان حضرت علی (علیه السلام) پیدا کرده است. در مورد پیروان آن حضرت نیز در معانی متعددی استعمال شده است که عبارت اند از:

  1. شیعه؛ به معنای دوستدار و محبّ حضرت علی (علیه السلام).
  2. شیعه؛ یعنی کسی که حضرت علی (علیه السلام) را از عثمان برتر می داند و در مقابل شیعه علی (علیه السلام) شیعه عثمان قرار دارد.
  3. شیعه کسی است که حضرت علی (علیه السلام) را از سه خلیفه نخستین و همه صحابه برتر می داند.
  4. شیعه کسی است که به جانشینی بلا فصل حضرت علی (علیه السلام) اعتقاد دارد.

البته هیچ یک از این تعاریف جامع و مانع نیست. شاید بتوان با توجه به فرقه‏ های مختلف شیعه در طول تاریخ عبارت زیر را بهترین تعریف برای این واژه دانست: «شیعه کسی است که جانشینی حضرت علی (علیه السلام) را از راه نصّ ثابت دانسته و آن حضرت را سزاوارترین شخص برای جانشینی پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) می داند». در این تعریف بر واژه نصّ تأکید شده است که نقطه افتراق شیعه و گروه ‏های دیگر است؛ زیرا گروه ‏های دیگر، جانشینی پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) را انتخابی می دانند، ولی شیعه آن را منوط به نص و بیان رسول خدا (صلّی الله علیه و آله) دانسته است.[۴]

[۱]. الشِّیعهُ: القوم الذین یَجْتَمِعون على الأَمر و کلُّ قوم اجتَمَعوا على أَمْر، فهم شِیعهٌ و کلُّ قوم أَمرُهم واحد یَتْبَعُ بعضُهم رأْی بعض، فهم شِیَع؛ ابن منظور، محمد بن مکرم‏، لسان العرب‏، محقق / مصحح: میر دامادى، جمال الدین، ‏ج ۸، ص ۱۸۹٫

[۲]. فراهیدى، خلیل بن أحمد، کتاب العین، ج ۲، ص ۱۹۱؛ طریحی، فخر الدین بن محمد، مجمع البحرین‏، محقق / مصحح: حسینى اشکورى، احمد، ج ۴، ص ۳۵۶٫‏

[۳]. بحرانى‏، سید هاشم، غایه المرام و حجه الخصام فی تعیین الإمام من طریق الخاص و العام‏، تحقیق: عاشور، سید على، ج ۱، ص ۱۵٫

[۴]. اسلام کوئست، سؤال ۹۲۲ نمایه؛ فرقه های اساسی شیعه.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


3 + = 12