دایره المعارف اسلام پدیا » عبدالله بن سبأ از دیدگاه اندیشمندان شیعی
منوی اصلی

عبدالله بن سبأ از دیدگاه اندیشمندان شیعی

تاریخ: ۰۵ مهر ۱۳۹۳ در باب: عبدالله بن سبأ

درباره عبدالله بن سبأ در میان علمای شیعه دو قول وجود دارد:

الف. برخی بر این باورند چنین شخصی وجود خارجی داشته، و برای ادعای خود احادیثی را ذکر کرده اند. برخی از این اندیشمندان عبارتند از:

  1. عبدالعزیز کشی: او از علمای متقدِّم شیعه است که چند روایت در رابطه با غلو عبدالله بن سبأ نسبت به امیرالمؤمنین (علیه السلام) و نحوه برخورد آن حضرت با او ذکر کرده است.[۱]
  2. علامه حلی: عبدالله بن سبأ، غلو کننده ای ملعون است که امیرالمؤمنین (علیه السلام) او را با آتش سوزاند. وی معتقد بود که علی (علیه السلام)، خدا و او پیامبر است.[۲]
  3. محمد بن حسن طوسی (شیخ طوسى‏): عبدالله بن سبأ کسی است که به کفر بازگشت و اظهار غلو نمود.[۳]

ب. تعداد زیادی از علمای برجسته شیعه، او را انکار کرده، معتقدند که وجود چنین شخصی افسانه، و ساخته و پرداخته دودمان بنی‌أمیه و عمّال آنها است. برخی از آنان عبارتند از:

  1. کاشف الغطاء: احادیث مربوط به عبدالله بن سبأ، خرافی است و قصه‌ گویان و کسانی که به شب ‌نشینی می ‌روند و بذله‌گو هستند، این داستان را بافته‌اند.[۴]
  2. علامه سید مرتضی عسکری: او کتاب مفصلی به نام «عبد الله بن سبأ و أساطیر اخری» دارد که در آن، ادله، شواهد و قرائنی را که نشان‌گر ساختگی بودن داستان عبد الله بن سبأ است، بیان کرده است.[۵]
  3. آیت الله سید ابو القاسم خوئی: این داستان، ساخته و پرداخته فردی حدیث‌ ساز و کذّاب به نام سیف بن عمر است. ایشان اشاره می‌ کند که این قضیه توسط علامه عسکری بررسی شده است.[۶]
  4. علامه سید محمد حسین طباطبایی: قضیه عبد الله بن سبأ، از داستان ‌های ساختگی و از خرافات تاریخ است.[۷]
  5. عبد الله فیاض: او از دانشمندان شیعی است که در این زمینه می‌نویسد: این قضیه (قصه عبد الله سبأ)، به مطالب خیالی و بافته ‌های ذهنی، نزدیک‌تر است تا حقایق خارجی.[۸]

[۱]. کشى، محمد بن عمر، إختیار معرفه الرجال (رجال کشی)، تلخیص و تهذیب: طوسى، محمد بن حسن، محقق و مصحح: مصطفوى، حسن، ص ۱۰۶ – ۱۰۸٫

[۲]. حلى، حسن بن یوسف، رجال العلامه الحلی، ص ۲۳۷٫‏

[۳]. طوسى‏، محمد بن حسن، رجال الشیخ الطوسی‏، ص ۷۵٫

[۴]. محمد حسین، کاشف الغطاء، أصل الشیعه و أصولها، ص ۴۲‏.

[۵]. ر.ک: عسکری، سید مرتضی، عبدالله بن سبأ و اساطیر اخری. این کتاب به «عبدالله بن سبأ و دیگر افسانه های تاریخی» ترجمه شده است.

[۶]. خویى‏، سید ابو القاسم، معجم رجال الحدیث‏، ج ۱۰، ص ۱۹۴٫

[۷]. طباطبایى، سید محمد حسین، المیزان فى تفسیر القرآن، ج ۹، ص ۲۶۰٫

[۸]. فیاض، عبد الله، تاریخ الإمامیه و اسلافهم من الشیعه منذ نشأه التشیع حتی مطلع القرن الرابع الهجری، ص ۹۵٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


9 + = 13