دایره المعارف اسلام پدیا » شخصیت های مهم شیعه اثنی عشری، (قرن ششم تا هشتم ق)
منوی اصلی

شخصیت های مهم شیعه اثنی عشری، (قرن ششم تا هشتم ق)

تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۳ در باب: شیعه اثنی عشری (جعفری)

۱٫ شیخ طبرسی، ابو على، فضل بن حسن بن فضل طبرسى، «معروف به امین الاسلام طبرسى»: نام و آوازه رضى الدین، حسن بن فضل طبرسى آفاق را درنَوردیده است. او عالمى وارسته است که به قله هاى برافراشته سیر الى الله و مدارج بلند علم و تقوا صعود کرده است. وی داراى کتاب هایى ارزشمند است که از جمله عبارتند از:

– مجمع البیان در تفسیر قرآن که در ۱۰ جلد تألیف شده. این کتاب از بهترین تفاسیر شیعه است و شهرتى جهانى دارد.

– الکاف الشّاف من کتاب الکشاف، خلاصه‏اى است از کتاب تفسیر کشاف زمخشرى.

– جوامع الجامع.

– المستمد من البیان (از البیان شیخ طوسى انتخاب شده).

– الوافی در تفسیر قرآن.

– إعلام الورى بأعلام الهدى، در فضائل ائمه (علیهم‏السلام).

– تاج الموالید در اَنساب.

– الآداب الدینیه للخزانه المعینیه.

– النور المبین.

– کنوز النجاح.

– عده السفر و عمده الحضر.

  1. سید ابن طاووس، سید رضى الدین، على بن موسى بن جعفر بن طاووس، از نوادگان امام حسن مجتبى و امام سجاد (علیهما السلام) و از بزرگان طراز اول علمای شیعه اثنی عشری است. سید ابن طاووس در بین علما و مردم زمان خویش از احترام خاصى برخوردار بود. او علاوه بر این که فقیهى نام آور بود ادیبى گرانقدر و شاعرى توانا شمرده مى شد، گرچه شهرت اصلى او در زهد و تقوى و عرفان او و اکثر تألیفاتش در موضوع ادعیه و زیارات است.

او در طول عمر پر برکت خویش با بهره گیری از کتاب های اجدادش و نیز کتبی که خود فراهم آورده بود، موفق شد اثرات علمی گران بهایی از خود به یادگار بگذارد که تعدادی از آن ها در اثر طوفان حوادث از بین رفته است.برخی از تألیفات وی به شرح زیر است:

– الملهوف علی قتلی الطفوف؛ نام دیگر این کتاب «اللهوف» است.

– الإبانه فی معرفه أسماء کتب الخزانه.

– اسرار الصلوه.

– السعادات العبادات.

– فرحه الناظر و بهجه الخواطر.

– کشف المحجه لثمره المهجه.

– محاسبه النفس.

– شرح نهج البلاغه.

– المصرع الشین فی قتل الحسین و … .

– الاقبال بالاعمال که مشتمل بر ادعیه ی تمام ماه ها است.

– المزار که در باب آداب سفر و زیارت نامه ها بر مزار امام حسین (علیه السلام) در کربلا است.

– مصباح الزائر و جناح السفر که به گفته خودش چراغی است برای انجام درست زیارات.

– فلاح السائل ونجاح المسائل که شامل دو جزء بوده و هر جزء در بر دارنده دعاهایی است که در طول روز و بعد از نمازها وارد شده است.[۱]

  1. خواجه نصیر الدین طوسی، محمد بن حسن جهرودی طوسی: او در سال ۵۹۸ قمری در طوس ولادت یافته است. وی از دوران جوانی در علوم ریاضی و نجوم و حکمت سرآمد شد و از دانشمندان معروف زمان خود گردید. طوسی یکی از سرشناس ترین و با نفوذترین چهره های تاریخ اسلامی است.

آثار فراوانی از خواجه به یادگار مانده که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

تجریدالعقاید، شرح اشارت بو علی سینا، قواعد العقاید، اخلاق ناصری یا اخلاق طوسی، آغاز و انجام، تحریر، مجسطی، تحریر اقلیدس، تجریدالمنطق، اساس الاقتباس، ذیج ایلخانی، آداب البحث، آداب المتعلمین، روضهالقلوب، اثبات بقاء نفس، تجرید الهندسه، اثبات جوهر، جامع الحساب، اثبات عقل، جام گیتی نما، اثبات واجب الوجود، الجبر و الاختیار، استخراج تقویم، خلافت نامه، اختیارات نجوم، رساله در کلیات طب، ایام و لیالی، علم المثلث، الاعتقادات، شرح اصول کافی، کتاب الکل.

  1. محقق حلی، نجم الدین جعفر بن الحسن بن یحیی بن سعید هذلی حلی، ملقب به «محقق حلی»: او یکی ازبزرگ ترین و نامورترین فقیهان عصر خویش و دارای عظمت و اعتبار خاص در میان مجتهدان است، به حدی که وقتی کلمه «محقق» را بدون قرینه و نشانه ای در میان فقها ذکر می کنند، شخصیت تحقیقی و علمی او مورد نظر است.

وی صاحب کتاب های بسیار در فقه است؛ از آن جمله:

الف. شرایع الاسلام.

ب. معارج.

ج. معتبر.

د. المختصر النافع.

  1. علامه حلی، حسن بن یوسف بن علی بن مطهر معروف به «علّامه حلّی»: او یکی ازبزرگ ترین فقهای شیعه است که در زمینه های فقه و حدیث، کلام و فلسفه، اصول فقه، منطق، ریاضیات و هندسه تبحر زیادی داشت.

مجموع تصنیفات او متجاوز از پانصد جلد کتاب و جزوات مختلف در علوم عقلی و نقلی است. تصنیفاتی که به دست خود و با اندیشه های علمی به روی کاغذ آمد. از میان آنها به برخی اشاره می شود:

الف. کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد؛ در کلام که شرح تجرید خواجه نصیر طوسی است.

ب. کشف الخفاء من کتاب الشفاء، در حکمت.

ج. قواعد الاحکام فی معرفه الحلال و الحرام؛ که به قواعد علامه معروف است و بارها به چاپ رسیده و محل توجه یزرگان فقها بوده و شروح بسیاری بر آن نوشته شده است.

  1. فخر المحففین، محمد بن حسن بن یوسف معروف به فخرالمحققین فرزند علامه حلی، ملقب به فخر الاسلام، فخرالدین و رأس المدقّقین: او از اعاظم و بزرگان شیعه و دارای جلالت علمی بسیاری بود. وی در نوجوانی به اجتهاد دست یافت.

او مورد تایید و توجه خاص پدر بزرگوار خود علامه حلی بود، تا آن جا که علامه، اتمام مصنفات خود را پس از مرگ به وی سپرد.

تألیفات او همه در شمار بهترین کتب علمی شیعه به شمار می آیند و اغلب شرح و حاشیه و تعلیقه کـتـب پـدر عـالـیـقـدرش می باشد؛ مانند شرح المسترشدین، شرح مبادی الاصول، شرح تهذیب الاصول، ایضاح الفوائد فی حل مشکلات القواعد، رساله فخریه در نیت، حاشیه ارشاد، الکافیه الوافیه در علم کلام و مسائل صدریه.

  1. شهید اول، شیخ شمس الدین محمد بن مکی بن احمد عاملی نبطی جزینی معروف به شهید اول: او یکی از فقهای بزرگ شیعه است که در دمشق به جرم شیعه بودن کشته شد. علّامه سید محسن امین مى نویسد: شیخ اسدالله صائغ، دانشمندى بزرگ بود که در سیزده رشته از علوم ریاضى تخصص و مهارت داشت.[۲]

او دارای تألیفات ارزشمندی است که از جمله آنها عبارت است از:

– الاربعین.[۳]

– تفسیر الباقیات الصالحات.

– اللمعه الدمشقیه.

– الرساله الالفیه فی الصلاه.

– الرساله النفلیه فی الصلاه.[۴]

– الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه.[۵]

 

 

[۱]. سید بن طاووس، علی بن موسی، لهوف، تحقیق: تبریزیان الحسون، شیخ فارس، ص ۸۷٫

[۲]. امین، سید محسن، أعیان ‏الشیعه، ج ‏۱، ص ۱۷۷٫‏

[۳]. امین، سید حسن، مستدرکات‏ أعیان‏ الشیعه، ج ‏۱، ص ۹۱٫‏

[۴]. أعیان‏ الشیعه، ج ‏۱، ص ۱۲۲٫

[۵]. همان، ج ‏۱۰، ص ۶۲٫




کلیدواژه ها: , , , , , , ,



ثبت نظر


3 + 1 =