دایره المعارف اسلام پدیا » اندیشه و مکتب عبدالله بن سبأ
منوی اصلی

اندیشه و مکتب عبدالله بن سبأ

تاریخ: ۰۵ مهر ۱۳۹۳ در باب: عبدالله بن سبأ

در صورت اثبات وجود تاریخی عبدالله بن سبأ، او فرقه ای به نام «سبئیه» را پایه ریزی کرد که بر اساس آن، حضرت علی (علیه السلام) را در جایگاه خداوندی می نشاند.[۱]

سبائیه یا سبئیه نخستین فرقه غُلات بودند که در اسلام پدید آمدند و به خدائی علی (علیه السلام) و جاودانگی او و بازگشت وی بدین جهان، قائل‏ شدند. از آن جا که پیشوای این دسته عبداللّه سبأ بود، این فرقه را به انتساب‏ وی سبئیه یا سبائیه می گویند.[۲]

از منظر تعالیم اسلام، عبدالله بن سبأ و همه کسانی که از مکتب او پیروی می کنند، به جهت این عقاید کفر آمیز و شرک آلود، از زمره مسلمانان خارج هستند. به گفته عبدالقاهر بغدادی (متوفای ۴۲۹ هـ. ق)، علی (علیه السلام) در پی آن بود که حکم الهی را در باره عبدالله بن سبأ جاری سازد و به خاطر ارتداد او را به قتل برساند، اما به منظور رعایت مصلحت جامعه اسلامی؛ که خود را برای نبرد با اهل شام آماده می ساخت، از کشتن وی صرف نظر کرده به مدائن تبعیدش نمود.[۳]

محمد ابوزهره، یکی دیگر از نویسندگان مشهور و معاصر اهل سنت، بر سخنان بغدادی مهر تأیید نهاده، می افزاید: شیعیان، عبدالله بن سبأ را از خود نمی دانند و حتی او را مسلمان هم نمی دانند؛ ما نیز با ایشان هم آواییم و جز این، سخنی نمی گوییم.[۴]

[۱]. زرکلى، خیر الدین، الأعلام (قاموس تراجم …)، ج ۴، ص ۸۸٫

[۲]. شهرستانى‏، محمد بن عبدالکریم، الملل و النحل،‏ تحقیق: بدران‏، محمد،‏ ج ۱، ص ۲۰۴‏ و ۲۰۵؛ آمدی، علی بن محمد (سیف الدین)، أبکار الأفکار فی أصول الدین،‏ تحقیق: مهدى‏، احمد محمد‏، ج ۵، ص ۵۳؛ مقدسى، مطهر بن طاهر، البدء و التاریخ، ج ۵، ص ۱۲۵٫

[۳]. بغدادی، عبدالقاهر، الفرق بین الفرق، ص ۲۸، ۲۹، ۲۱۳ و ۲۱۴٫

[۴]. ابوزهره، محمد، تاریخ المذاهب الاسلامیه، ص ۳۵؛ اقتباس از سایت اندیشه قم.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


6 + 4 =