دایره المعارف اسلام پدیا » قم از نظر آب و هوایی
منوی اصلی

قم از نظر آب و هوایی

تاریخ: ۲۴ تیر ۱۳۹۳ در باب: جغرافیای قم

آب و هوای قم در طبقه بندی اقلیمی کشور به دلیل نزدیک بودن به منطقه بیابانی مرکز ایران، در زمره آب و هوای نیمه بیابانی (جزو اقلیم کویری و خشک) محسوب می‌شود. قم دارای تابستان های گرم و خشک و زمستان های کم و بیش سرد است. اختلاف دمای سالانه نسبتاً زیاد و در اغلب اوقات خشکی هوا غلبه دارد. علی رغم آب و هوای خشک و نیمه بیابانی این استان، مناطق خوش آب و هوایی در اطراف شهر قم وجود دارد که برخوردار از آب و هوای سرد کوهستانی بوده و محل مناسبی برای گذران تعطیلات و ایام گرم سال می باشد.

جریانات جوی حاکم بر استان در فصل سرد سال، امواج غربی بوده که عمدتاً امواج کم فشار مدیترانه ای و گاهی سودانی را وارد منطقه می کند. به علاوه در این فصل امواج پرفشاری که دارای منشأ سیبری، شمال اروپا و مناطق قطبی هستند، از شمال شرق و شمال غرب، این منطقه را تحت تأثیر قرار می دهند. در فصل گرم سال جریانات غربی به سوی عرض های بالاتر تمایل پیدا کرده و امواج پر ارتفاع جنب حاره ای بر منطقه حاکم می شود که پیامد آن ایجاد توده هوای گرم و خشک در اکثر مناطق کشور و از جمله استان قم می باشد. همچنین به علت استیلای بادهای خشک شرقی در بیشتر ایام گرم سال، مقدار رطوبت کاهش می یابد، لذا طبیعی است که اقلیم اکثر مناطق این استان نیمه بیابانی با تابستانی گرم و خشک و زمستانی کم و بیش سرد باشد.

میانگین بارش وزنی استان قم طی دوره آماری (سال های ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۰ ش) ۰/۱۶۱ میلیمتر بوده که بیشترین میزان بارش در مناطق کوهستانی کهک و دستجرد و کمترین بارش مربوط به مناطق شرقی استان (حاشیه دشت کویر) می باشد. میانگین دمای ایستگاه قم طی دوره آماری (سال های ۱۳۶۵ تا ۱۳۹۰ ش) ۱/۱۸ درجه سانتیگراد و میانگین دمای ایستگاه های سلفچگان و دستجرد طی دوره آماری (سال های ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۰ ش) به ترتیب ۸/۱۶ و  ۶/۱۶ درجه سانتیگراد بوده است.

با در نظر گرفتن سه شاخص عمده آب و هوایی؛ یعنی رطوبت، گرما و سرما می ‌توان گستره استان را از نظر تقسیمات اقلیمی به ۳ پهنه اقلیمی؛ کوهستانی نیمه مرطوب، کوهپایه ای نیمه خشک و بیابانی خشک تقسیم کرد:

۱٫ پهنه کوهستانی نیمه مرطوب، با تابستان معتدل و زمستان بسیار سرد در غرب و جنوب استان (بخش خلجستان  و کهک).

۲٫ پهنه کوهپایه ای نیمه خشک، با تابستان گرم و زمستان سرد در مناطق مرکزی استان (قسمت مرکزی و غربی بخش مرکزی و بخش جعفر آباد).

۳٫ پهنه بیابانی خشک، با تابستان گرم و زمستان سرد در قسمت های شرقی و شمالی استان، حاشیه دریاچه نمک و دریاچه حوض سلطان).[۱]




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


4 + 7 =