دایره المعارف اسلام پدیا » پیشینه و سیر تاریخی اعتکاف
منوی اصلی

پیشینه و سیر تاریخی اعتکاف

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۳ در باب: اعتکاف

به درستی معلوم نیست که این عبادت از چه زمانی آغاز شده و کیفیت اجزاء و شرایط آن در بدو شکل گیری چگونه بوده است. از برخی از منابع از جمله قرآن می شود دریافت که اعتکاف مخصوص دین اسلام نیست، ‏بلکه در ادیان الهى دیگر نیز وجود داشته و در اسلام استمرار یافته است، اگر چه ممکن است در شرع مقدس اسلام پاره ‏اى از خصوصیات و احکام و شرایط آن تغییر یافته باشد. همان گونه که بیان شد، از برخى آیات قرآن برمى ‌آید که این عبادت در ادیان توحیدى پیشین نیز مطرح بوده و پیامبران الهى و موحدان گاهی براى راز و نیاز با خداوند، مدتى از زندگى و جامعه دورى مى ‌گزیدند و به مسجد الحرام یا معابد دیگر پناه مى‌بردند و مدتى خود را براى عبادت با خدا و راز و نیاز با او محبوس مى‌کردند. به عنوان نمونه خداوند تعالی در قرآن کریم به حضرت ابراهیم خلیل و پسرش اسماعیل (علیهما السلام) در مورد اعتکاف دستور داده و می فرماید: «… و ما با ابراهیم و اسماعیل پیمان گرفتیم، خانه مرا براى طواف‏کنندگان و اعتکاف کنندگان (مجاوران) و رکوع‏کنندگان و سجده کنندگان، پاک و پاکیزه کنید!».[۱]

از این آیه افزون بر این، استفاده مى‌ شود که سنت اعتکاف در شریعت حضرت ابراهیم (علیه السلام) بوده است.

همچنین در این باره شاید بشود اقامت و عبادت حضرت مریم (سلام الله علیها) در مسجدالاقصى را از مصادیق اعتکاف برشمرد؛ زیرا مادر آن حضرت نذر کرد که مریم را وقف عبادت خدا کند و پس از بلوغ، سرپرست او حضرت زکریا، براى وى جایگاهى در مسجدالاقصى آماده کرد تا به عبادت بپردازد. سپس مریم در مسجد اقامت گزید و به عبادت پرداخت، که از نزد خدا با طعام هاى بهشتى پذیرایى مى ‌شد.[۲]

از مطالب فوق می توان استفاده نمود که قدمت اعتکاف به قبل از اسلام برمی گردد و سابقه پیش از اسلام نیز دارد.


[۱]. بقره، ۱۲۵٫

[۲]. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تحقیق و مقدمه: بلاغی، محمد جواد، ج ‌۲، ص ‌۷۴۰٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


1 + = 10