دایره المعارف اسلام پدیا » شیطان پرستی بدوی (دوران باستان)
منوی اصلی

شیطان پرستی بدوی (دوران باستان)

تاریخ: ۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۳ در باب: فرقه شیطان پرستی

گرایش به شیطان پرستی، به سده های نخستین حیات بشر برمی‌گردد. بر پایه آخرین یافته های دیرینه شناسان و مردم شناسان، پرستش زمین، آسمان و اجرام آسمانی، آتش، رعد و برق، ابر، دریا، رودخانه، طوفان، جنگل و نیز پرستش روح نیاکان و بزرگان همراه با دلجویی از موجودات ماورایی؛ مانند شیطان و جن، میان اقوام باستانی رواج داشته است. البته پرستش ملائکه و شیاطین برای جلب محبت و عنایت و یا دفع ضرر و زیان بوده است.[۱]

وقتی کتاب هایی را که در زمینه تاریخ تمدن و تاریخ ادیان نگاشته شده، ورق می زنیم، به مواردی بر می خوریم که خدایانی با ماهیت شیطانی توسط برخی قبایل بدوی ستایش می شده اند. آیین هایی؛ همچون پرستش الهه باروری که در آن زنان و مردان یک قبیله برای افزایش محصول زمین های خود، بی مهابا به هم می آمیختند تا بر اساس قانون تشابه در جادوگری،‌[۲] باعث باروری هرچه بیشتر زمین و در نتیجه محصول بیشتر گردند و یا آیین قربانی انسان که در آن با اهدای خون یک انسان و بعضاً یک کودک به شیاطین،‌ به گمان خود می خواستند از اراده شوم شیطان در امان بمانند، اینها نمونه هایی از آیین های شیطانی است که در راستای پرستش شیطان و نیروهای شرور انجام می شده است. [۳]

ویل دورانت در تاریخ مشرق زمین یادآور شده است که گروه هایی از انسان های بدوی، به علت نسبت دادن پدیده های منفی به موجودات شریر (از جمله شیطان)، قائل به نوعی دوگانه گرایی و ثنویت شدند و در کنار تعلیمات انبیاء به تعظیم و تجلیل از قدرت های شر گرایش پیدا نمودند.[۴]

شهید مطهری در این باره می گوید: «براى انسان هاى پیشین این اندیشه پیدا شد که آیا بدها و شرها را همان کسى مى‏آفریند که خوب ها و خیرها را پدید آورده؟ یا آن که خوب ها را یک مبدأ ایجاد مى‏کند و شرها را مبدئی دیگر؟ آیا خالق نیک و بد یکى است، یا جهان، دو مبدأ و دو آفریننده دارد؟

گروهى چنین حساب کردند که آفریننده، خودش یا خوب است و نیکخواه، و یا بد است و بدخواه. اگر خوب باشد بدها را نمى‏آفریند، و اگر بد باشد خوب ها و خیرها را ایجاد نمى‏کند. از این استدلال، چنین نتیجه گرفتند که جهان دو مبدأ و دو آفریدگار دارد (ثنویّت).

اعتقاد ایرانیان قدیم به مبدئی براى نیکى و مبدئى براى بدى که بعدها با تعبیر «یزدان» و «اهریمن» بیان شده، از همین جا پیدا شده است. بر اساس آن چه تاریخ نشان مى‏دهد، نژاد آریا پس از استقرار در سرزمین ایران، به پرستش مظاهر طبیعت -البته مظاهر خوب طبیعت؛ از قبیل آتش، خورشید، باران، خاک و باد- پرداختند. بر حسب اظهارات مورّخان، ایرانیان، بدها را نمى‏پرستیدند، ولى مردمانى از غیر نژاد آریا وجود داشته‏اند که بدها و شرور را نیز به بهانه راضى ساختن «ارواح خبیثه» پرستش مى‏کرده‏اند. آن چه در ایران قدیم وجود داشته، اعتقاد به دو مبدأ و دو آفریدگار بوده است نه دوگانه پرستى؛ یعنى ایرانیان، قائل به شرک در خالقیّت بوده‏اند نه شرک در عبادت».[۵]



[۱]. نگارش، حمید، کژراهه شیطان پرستی، تهیه کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی، ص ۴۱٫

[۲]. این قانون می گوید: هر چیزی مشابه خود را ایجاد می کند. قبایل بدوی معتقد بودند برای باروری هر چه بیشتر زمین، باید عمل جنسی و باروری را آشکارا و دسته جمعی در برابر زمین انجام داد تا محصول بیشتری ایجاد شود. ر.ک: مظاهری سیف، حمید رضا، معنویت های ساختگی: نگاهی تاریخی به پدیده شیطان پرستی، فصلنامه رشد (آموزش قرآن)، شماره ۳۰٫

[۳]. ر.ک: پایگاه تحلیل فرق و ادیان، کلیسای شیطان؛  کژراهه شیطان پرستی، تهیه کننده: پژوهشکده تحقیقات اسلامی، ص ۴۱ و ۴۲٫

[۴]. مظاهری سیف، حمید رضا و شریفی دوست، حمزه، نگاهی متفاوت به شیطان گرایی، ص ۱۰، به نقل از تاریخ تمدن، ویل دورانت، ج ۵، ص ۷۸٫

[۵]. مطهری، مرتضی، مجموعه ‏آثار استاد شهید مطهرى، ج ‏۱، ص ۸۸ و ۸۹٫




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


8 + = 13