دایره المعارف اسلام پدیا » ایران و علم و دین
منوی اصلی

ایران و علم و دین

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۲ در باب: ایران

ایران کشوری است که از دیر باز مهد علم و دین بوده است. اگر به آثاری که از گذشته های بسیار دور به دست آمده، توجه شود، این مطلب کاملا قابل اثبات است. دقّت در کاوش های باستان شناسی، آثار باقی مانده از بزرگان علم و ادب ایران، که به وفور در کتابخانه های بزرگ دنیا موجود است، بیان­گر این واقعیت است که ایران جایگاه رفیع پرورش دانشمندان و دانش پژوهان بزرگ بوده است. همچنین قابل ذکر است اهمیتی که ایرانیان به علم و دانش داده اند، منحصر به بعد از اسلام نیست؛ بلکه قبل از اسلام و از گذشته های بسیار دور نیز چنین بوده، ولی بعد از اسلام به اوج رسیده تا جایی که در تمامی علوم عقلی، نقلی و تجربی حضور ایرانیان را به صورت پررنگ می توان مشاهده کرد.

در تأیید این سخن به حدیثی که از پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) نقل شده،  اشاره می شود: آن حضرت هنگامی که آیاتی از قرآن در نکوهش قوم عرب، در زمینه عدم ثبات و پایداری در ایمان، و تهدید به جایگزینی قوم دیگر به جای آنها، برای پذیرش ایمان نازل شده، مانند این آیه شریفه: «اگر شما از پذیرش این دین روی بگردانید، خداوند قوم دیگرى را به جای شما می آورد که مثل شما نیستند».[۱] و نیز این آیه «اى کسانى که ایمان آورده‏اید! هر کس از شما از آیین خود باز گردد خداوند در آینده جمعیتى را مى‏آورد که آنها را دوست دارد و آنها نیز خدا را دوست دارند، در برابر مؤمنان متواضع، و در برابر کافران نیرومند و شکست ناپذیرند، مردانى که در راه خدا جهاد مى‏کنند و هرگز از سرزنش کنندگان هراسى به خود راه نمى‏دهند»[۲]. اصحاب از پیامبر اکرم (ص) پرسیدند: این گروهى که خداوند در این آیات به آنها اشاره کرده کیانند؟! در این هنگام که سلمان در کنار پیامبر (ص) بود، پیامبر (ص) دست بر پا و طبق روایتى بر شانه سلمان زد و فرمود: «منظور این مرد و قوم او است، سوگند به آن کس که جانم به دست او است، اگر ایمان در ثریا باشد گروهى از مردان فارس آن را به دست مى‏آورند».[۳]

در پایان، تذکر این نکته خالی از فایده نیست که روایات زیاد دیگری در تفسیر آیه ۵۴ سوره مائده و آیه ۳۸ سوره محمد (ص)، داریم که در آنها به جای کلمه «علم» کلمه «دین» یا «ایمان» آمده است.


[۱]. محمد، ۳۸٫

[۲]. مائده، ۵۴٫

[۳]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۴، ص ۱۶۰؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، موسوى همدانى، سید محمد باقر، ج ‏۱۸، ص ۲۵۰٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


+ 2 = 5