دایره المعارف اسلام پدیا » ایران و سایر ملل
منوی اصلی

ایران و سایر ملل

تاریخ: ۱۸ آذر ۱۳۹۲ در باب: ایران

در یک بررسی اجمالی در مورد ملت ایران می‌توان فهمید که مردم ایران از دیرباز اهل تعامل و ارتباط با سایر ملل دنیا در چهارچوب عقل و منطق و عدالت بوده‌اند.

با مراجعه به قانون اساسی به راحتی می‌توان دریافت که این قانون هرگز سیاست انزوا را به عنوان استراتژی سیاست خارجی نظام تأیید نکرده است. به عنوان مثال مطابق اصول ۱۵۲ و ۱۵۴، «دفاع از حقوق همه مسلمانان» و حمایت از «مبارزات حق‌ طلبانه مستضعفین در برابر مستکبرین در هر نقطه از جهان» مسئولیتی است که به عهده نظام گذارده شده و دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است آن را به عنوان استراتژی سیاست خارجی خویش برگزیند. همچنین مطابق دو اصل فوق «نفی هر گونه سلطه‌ جویی و سلطه‌ پذیری» و پشتیبانی از «استقلال و آزادی» و تلاش برای تحقق حکومت حق و عدل برای همه مردم جهان به عنوان یک اصل ثابت در سیاست خارجی ما مورد تأکید قرار گرفته است. در بخشی دیگر از این قانون آمده است: «همه مسلمانان یک امت هستند و دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است سیاست کلی خود را بر پایه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامی قرار دهد و کوشش پی‌ گیر به عمل آورد تا وحدت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی جهان اسلام را تحقق بخشد».[۱]

با توجه به سوابق پیشین ایران که رژیم‌های حاکم در آن نوعاً عواملی دست ‌نشانده و یا به شدت تحت تأثیر و زیر نفوذ دول قدرتمند خارجی قرار داشتند و از این راه صدمات فراوانی نیز بر مردم و کشور ایران تحمیل می‌کردند، جمهوری اسلامی، شعار «نه شرقی، نه غربی» را به عنوان اساسی‌ ترین اصول استراتژی خود در ارتباط با سایر کشورها برگزید. بدیهی است که این شعار هرگز به مفهوم قطع رابطه با دول خارجی شرق و غرب و اتخاذ سیاست انزوا نبود؛ بلکه مراد از آن نفی رابطه استعمارگونه و سلطه ‌جویانه ‌ای بود که تا پیش از این، رژیم‌ های حاکم بر ایران را تحت تأثیر خود قرار داده و استقلال ملی را از آنان سلب کرده بود. امام خمینی (ره) در تبیین مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران تأکید می کند: «روابط ما با تمام خارجی‌ ها بر اساس اصل احترام متقابل خواهد بود در این رابطه نه به ظلمی تسلیم می‌ شویم و نه به کسی ظلم خواهیم کرد و در زمینه تمام قراردادها ما براساس مصالح سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملت خودمان عمل خواهیم کرد. با همه دولی که به احترام با ما رفتار کنند ما نیز با آنها به احترام متقابل رفتار خواهیم کرد».[۲] او همچنین می گوید: «جمهوری اسلامی، با تمام ممالک روابط حسنه دارد و احترام متقابل قایل است، در صورتی که آنها هم احترام متقابل قایل باشند».[۳]

هم اکنون کشور جمهوری اسلامی ایران ضمن این‌که خواهان روابط حسنه و احترام متقابل به همه ملت‌ها و دولت‌های دنیا است، دارای سیاست، «نه شرقی و نه غربی، جمهوری اسلامی»، به مفهوم داشتن روابط خارجی بر مبنای عزت ملی، منافع ملی، حقوق انسانی و احترام متقابل مطابق با آموزه‌های اسلامی است. یکی از مهم‌ترین اصول و مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، اصل مهم «استقلال» است.[۴]


[۱]. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، اصل ۱۱٫

[۲]. بخشی از مصاحبه امام با روزنامه انگلیسی گاردین و تلویزیون ARD آلمان؛ خمینی، سید روح الله، صحیفه نور، مؤسسه نشر آثار امام.

[۳]. صحیفه نور، ج ۲۲، ص ۱۵۶٫

[۴]. برگرفته از سایت اندیشه قم.




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


+ 2 = 9