دایره المعارف اسلام پدیا » مفهوم لغوی قبله
منوی اصلی

مفهوم لغوی قبله

تاریخ: ۱۴ مهر ۱۳۹۲ در باب: مفهوم شناسی قبله

قبله در لغت به دو معنا ذکر شده است:

۱٫ جهت.[۱] وقتی گفته می‌شود: فلانی کلامش قبله ندارد؛ یعنی جهت ندارد و وقتی پرسیده می‌شود: قبله تو کجا است؟ یعنی جهت تو کجا است؟.[۲] همچنین وقتی گفته می‌شود: امری که «قِبله» و «دِبرَه» ندارد؛ یعنی جهتش شناخته شده نیست. [۳]

۲٫ روبه رو شدن. قبله از ماده قبل؛ به معنای روبه‌رو شدن یک شئ با شئ دیگر است و قُبُل هر چیزی، جلوی روی هر چیزی است که با آن، به شئ دیگر رو می‌آورد.[۴] می‌توان گفت قبله در اصل، اسم است برای حالت شخصی که به چیزی رو کرده است؛ مانند «جِلسه و قِعده» که حالت و نحوه نشستن را بیان می‌کند.[۵] فیومی می‌گوید: هر چیزی را که انسان، مقابل خود قرار دهد، آن را قبله خود قرار داده است.[۶]


[۱]. حمیرى، نشوان بن سعید‌، شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، محقق/ مصحح: العمرى، حسین بن عبدالله/ الاریانى، مطهر بن على/ عبدالله‌، یوسف محمد، ج ۸، ص ۵۳۴۵؛ ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ‌محقق: فارس (صاحب الجوائب)، احمد، ج ‌۱۱، ص ۵۴۵‌.

[۲]. جوهرى، اسماعیل بن حماد‌، الصحاح – تاج اللغه و صحاح العربیه، محقق: عطار، احمد عبدالغفور، ج ‌۵، ص ۱۷۹۵٫

[۳]. صاحب بن عباد، المحیط فی اللغه‌، محقق/ مصحح: آل یاسین‌، محمد حسن، ج ‌۵، ص ۴۳۰٫

[۴]. ابو الحسین، احمد بن فارس، معجم مقائیس اللغه‌، محقق/ مصحح: هارون‌، عبدالسلام محمد، ج ‌۵، ص۵۱ و ۵۲‌.

[۵]. راغب اصفهانى، حسین بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن،‌ محقق: داودى، صفوان عدنان، ص ۶۵۴٫‏

[۶]. فیومى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، ج ‌۲، ص ۴۸۸٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


7 + = 9