دایره المعارف اسلام پدیا » آداب نماز عید قربان
منوی اصلی

آداب نماز عید قربان

تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۹۲ در باب: عید قربان

یکی از اعمال عید قربان، نماز آن است که در آموزه‌های اسلامی، آدابی برایش بیان شده که به آن اشاره می شود:

۱٫ برگزاری نماز عید در فضای باز:

امام صادق (علیه السّلام) فرمود: در روز عید فطر یا قربان به رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) گفتند: کاش در مسجد خودتان نماز عید مى‏خواندید! پاسخ داد: دوست دارم به فضاى باز بروم تا آفاق آسمان را نظاره کنم. [۱]

۲٫ خواندن دو رکعت نماز مستحبی پیش از رفتن به مصلی (در صورت حضور در مدینه):

امام صادق (علیه السّلام) فرمود: تنها در مدینه نه در غیر آن، قبل از رفتن به مصلّى براى انجام نماز عید فطر و قربان، خواندن دو رکعت نافله در مسجد پیغمبر (صلّى اللَّه علیه و آله) از سنّت است؛ زیرا رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) آن را انجام داده است. [۲]

۳٫ رفتن به سوی نماز  به هیئت رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) و أمیرالمؤمنین (علیه السّلام)؛ یعنی انجام غسل، بر سر بستن عمامه سفید در حالی که یک طرف آن به جلوى سینه و طرف دیگر به پشت سر انداخته شود، به دست گرفتن عصا و با پاى برهنه رفتن، گفتن چهار بار تکبیر (اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، اللَّه اکبر على ما هدانا، اللَّه اکبر على ما رزقنا من بهیمه الانعام، و الحمد للَّه على ما ابلانا).

در کتاب «عیون الاخبار» از «یاسر» خادم و «ریان بن صلت» و غیر آن دو از سایر کسانى که اخبار مربوط به امام رضا (علیه السّلام) را با مأمون در «مرو»، نقل کرده‏اند، در حدیثى چنین ذکر شده: چون عید فرا رسید، مأمون از حضرت رضا (علیه السّلام) خواست تا سوار شده، براى اداى نماز عید و خطبه خواندن به مصلی رود، پس چون مأمون اصرار زیاد کرد، حضرت اظهار داشت: حال که مجبور هستم، به همان وضع و هیئتى که رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) و أمیرالمؤمنین (علیه السّلام) به نماز عید تشریف می‌بردند، من هم آن گونه می‌روم. صبح روز عید چون‏ آفتاب طلوع کرد، حضرت رضا (علیه السّلام) غسل کرد و عمامه سفیدى که پارچه‏اش از پنبه بود، به سر بست و یک طرف آن را به جلوى سینه و طرف دیگر را به پشت سر انداخت و به تمام غلامان و خدمتگزاران خود نیز دستور داد، که مانند او، عمل کنند و آماده شوند. سپس عصایى را که دسته‏اش آهنى بود به دست گرفت و با پاى برهنه، در حالى که لباس‌هایش را بالا زده و ساق پایش نمایان بود، آماده بیرون رفتن شد. غلامان با همان هیئت و قیافه جلو او ایستادند، حضرت نظرى به سوى آسمان کرد و چهار بار تکبیر گفت: امام (علیه السّلام) با همان جلال و عظمت بر مردم نمایان شد، بر در خانه ایستاد (و با صداى بلند) فرمود: «اللَّه اکبر، اللَّه اکبر، اللَّه اکبر على ما هدانا، اللَّه اکبر على ما رزقنا من بهیمه الانعام، و الحمد للَّه على ما ابلانا». آن حضرت صدایش را به این کلمات بلند کرد، و غلامان نیز با او هم صدا شدند: حضرت در هر ده قدم، یک بار توقف می کرد و چهار تکبیر را (با صداى بلند) می‌گفت… . [۳]

۴٫ برگشتن از غیر راهی که از آن به نماز رفتند.

روایت شده که رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) وقتى براى‏ نماز عید از راهى می‌رفت، هنگام برگشتن، از راه دیگر برمی‌گشت.[۴]


[۱]. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، ج ‏۳، ص ۴۶۰، «عن أبی عبد اللّه (علیه السّلام): قیل لرسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله یوم الفطر أو یوم الأضحى: لو صلّیت فی مسجدک!. فقال: إنّی أحبّ أن أبرز إلى آفاق السماء».

[۲]. همان، ص ۴۶۱، «عن أبی عبد اللّه (علیه السّلام) قال: رکعتان من السنّه لیس تصلّیان فی موضع إلّا بالمدینه. و تصلّى فی مسجد رسول اللّه (صلّى اللّه علیه و آله) فی العیدین قبل أن یخرج إلى المصلّى، لیس ذلک إلّا بالمدینه لأنّ رسول اللّه فعله».

[۳]. صدوق، محمد بن علی، عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج ‏۲، ص ۱۵۰٫ «عن یاسر الخادم، و عن ریّان بن صلت، و غیرهما من محدّثى أخبار أبی الحسن الرضا (علیه السّلام) فی حدیث: فلمّا حضر العید بعث المأمون إلى الرّضا (علیه السّلام) یسأله أن یرکب و یحضر العید و یخطب- إلى أن قال:- فلمّا الحّ علیه. قال (علیه السّلام): یا أمیر المؤمنین ان اعفیتنی من ذلک فهو أحبّ إلى، و إن لم تعفنى‏ خرجت کما کان یخرج رسول اللّه (صلّى اللّه علیه و آله) و کما خرج أمیر المؤمنین علیّ بن أبی طالب (علیه السّلام).- إلى أن قال:- فلمّا طلعت الشمس قام الرّضا (علیه السّلام) فاغتسل و تعمم بعمامه بیضاء من قطن و ألقى طرفا منها على صدره، و طرفا بین کتفیه و شمّر، ثمّ قال لجمیع موالیه: افعلوا مثل ما فعلت. ثمّ أخذ بیده عکازه و خرج، و نحن بین یدیه، و هو (علیه السّلام) حاف قد شمّر سراویله إلى نصف الساق، و علیه ثیاب مشمره فلمّا قام و مشینا بین یدیه رفع رأسه إلى السّماء و کبّر أربع تکبیرات و لمّا طلع الرضا (علیه السّلام) وقف وقفه على الباب و قال: «اللّه أکبر، اللّه أکبر اللّه أکبر على ما هدانا، اللّه أکبر على ما رزقنا من بهیمه الأنعام، و الحمد للّه على ما أبلانا» و رفع بذلک صوته و رفعنا أصواتنا. فقالها ثلاث مرّات. و کان أبو الحسن (علیه السّلام) یمشی و یقف فی کلّ عشره خطوه وقفه، یکبّر اللّه أربع مرّات…».

[۴]. مجلسی، محمدتقی، لوامع صاحبقرانی مشهور به شرح فقیه، ج ‏۵، ص ۲۵۸٫ «انّ النّبی (صلّى اللّه علیه و آله) کان إذا خرج‏ إلى العید لم یرجع فی الطریق الّذی بدأ فیه یأخذ فی طریق غیره».




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


7 + 5 =