دایره المعارف اسلام پدیا » کیفیت زیارت امام حسین (علیه السلام)
منوی اصلی

کیفیت زیارت امام حسین (علیه السلام)

تاریخ: ۳۰ شهریور ۱۳۹۲ در باب: امام حسین (ع)

در کیفیّت زیارت امام حسین (علیه السلام)‏ آمده است که: بدان زیاراتی که براى جناب امام حسین (علیه السلام) نقل شده بر دو قسم است:

۱٫ زیارت مطلقه: این نوع زیارت مُقَیَّدْ به وقت خاصّى نیست.

۲٫ زیارت مَخْصوصه: این نوع از زیارت باید در وقت خاصی انجام شود.

تعداد زیارات مُطْلَقه حضرت امام حسین (علیه السلام) بسیار است، در این‌جا به ذکر یک زیارت از آن‌ها اکتفا مى‌شود.

از حسین بن ثُوَیْر که گفت من و یونس بن ظَبْیان، مفضّل بن عمر و ابوسلمه سرّاج خدمت امام جعفر صادق (علیه السلام) بودیم و سخن‌گو در میان ما، یونس بود که سنّش از همه ما بزرگ‌تر بود. پس به حضرت عرض کرد: … من بسیار پیش می‌آید که امام حسین (علیه السلام) را یاد می‌کنم، پس در آن وقت چه بگویم؟ آن حضرت فرمود: سه مرتبه بگو: «صَلَّى اللَّهُ عَلَیْکَ یا اَباعَبْدِاللَّهِ». در این صورت نزدیک باشی یا دور، سلام تو به آن حضرت می‌رسد. … عرض کردم: فدایت شوم مى‌خواهم به زیارت آن حضرت بروم. پس چه بگویم و چه بکنم؟ فرمود: هنگامی که به زیارت آن حضرت می‌روى، ابتدا در کنار فرات غسل کن، سپس جامه‌هاى پاک خود را بپوش و با پاى برهنه (به سمت حرم) روانه شو و بدان همانا که تو در حرمى از حرم‌هاى خدا و حرم رسول خدا هستی. پس در هنگام رفتن (به سمت حرم) ذکر «اَللّهُ اَکْبَرُ وَ لااِلهَ‌اِلااللّهُ وَ سُبْحانَ‌اللّهِ» و همچنین هر ذکرى را که متضمّن تمجید و تعظیم حق تعالى باشد، بسیار بگو و بر محمّد و اهلبیت او (علیهم السلام) صلوات بفرست، تا آن‌که به در حائر حسینی برسی. پس بگو: اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا حُجَّهَ اللَّهِ …».[۱]

همان‌گونه که در ابتدای این گفتار کوتاه اشاره شد، قسم دوم زیارات امام حسین (علیه السلام) زیارات مَخْصوصه ایشان است و آن چند زیارت است:

۱٫ زیارت اوّل رجب: از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که فرمود: «هر که امام حسین (علیه السلام) را در روز اوّل ماه رجب زیارت کند، حق تعالى قطعا او را بیامرزد».[۲]

۲٫ زیارت نیمه رجب:  آن زیارتى است که شیخ مفید نقل کرده است که آن‌را زیارت غفیله مى‌گویند. چون نیمه رجب را غفیله مى‌گویند. سبب این نام‌گذاری، غفلت عامّه مردم از فضیلت آن است.[۳]

۳٫ زیارت نیمه شعبان: در فضیلت زیارت آن حضرت در نیمه شعبان احادیث فراوانی وارد شده است و گفته شده که هر کس بخواهد صد و بیست و چهار هزار پیامبر (علیهم السلام) با او مُصافحه کنند، قبر ابى عبداللّه الحسین (علیه السلام) را در نیمه شعبان زیارت کند.[۴]

۴٫ زیارت شب‌هاى قدر: در فضیلت زیارت امام حسین (علیه السلام) در ماه مبارک رمضان و خصوص شب قدر بسیار است.[۵]

۵٫ زیارت حضرت امام حسین (علیه السلام) در عید فطر و قربان: این زیارت را مرحوم مفید، کفعمی و دیگران نقل کرده‌اند.[۶]

۶٫ زیارت امام حسین (علیه السلام) در روز عرفه: این زیارت را تعدادی از بزرگان نقل کرده‌اند.[۷]

۷٫ زیارت اربعین (بیست صفر): مرحوم شیخ طوسی در کتاب تهذیب‌الاحکام و مصباح‌المتهجد از امام حسن عسکرى (علیه السلام) روایت کرده که فرموده است: نشانه‌های مؤمن پنج چیز است:

الف. پنجاه و یک رکعت نماز گزاردن؛ (هفده رکعت نمازهای واجب و سى و چهار رکعت نافله در هر شب و روز).

ب. زیارت اربعین.

ج. انگشتر در دست راست کردن.

د. پیشانی در هنگام سجده بر خاک گذاشتن.

هـ. بلند گفتن بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمن الرَّحیمِ (در نماز).[۸]

۸٫ معروف‌ترین زیارت امام حسین (علیه السلام)، زیارت عاشورا است. البته زیارات نقل شده در روز عاشورا چند زیارت است که در این مقال مختصر به دو زیارت از آن‌ها اشاره می‌شود:

الف. زیارت عاشورا معروفه:این زیارت از نزدیک و دور خوانده مى‌شود. مرحوم شیخ طوسى در مورد این زیارت چنین گزارش نموده است: محمّد بن اسمعیل بن بزیع از صالح بن عقبه از پدرش از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) روایت کرده: «هر که حسین بن على (علیهما السلام) را در روز دهم محرّم زیارت کند تا آن‌که نزد قبر آن حضرت گریان شود، خدا را در روز قیامت با ثواب دو هزار حجّ و دو هزار عمره و دو هزار جهاد که ثواب آن‌ها مثل ثواب کسى است که در خدمت رسول خدا (صلى الله علیه و آله) و امامان معصوم (علیهم السلام) حجّ و عمره و جهاد کرده باشد، ملاقات کند. راوى می‌گوید: عرض کردم: فدایت شوم اگر کسی برایش مقدور نباشد آن حضرت را از نزدیک زیارت کند، ولی او  را از شهرهاى دور از کربلا زیارت کند، چه‌قدر ثواب دارد؟ فرمود: اگر چنین باشد، به‌سوى صحرا یا بالای بام بلندى در خانه خود رود و به‌سوى آن حضرت اشاره کرده سلام نماید. همچنین در لعن و نفرین کردن بر قاتلین آن حضرت کوشش نماید و بعد از آن دو رکعت نماز بگزارد و این کار را در اوایل روز پیش از زوال آفتاب انجام دهد. پس بر امام حسین (علیه السلام) ندبه کند و بگرید و نیز کسانى را هم که در خانه‌اش هستند، امر به گریه و زاری نماید، البته اگر از کسانى که در خانه‌اش هستند، تقیّه نمى‌کند. پس در خانه خود مصیبتى به اظهار کردن جزع بر آن حضرت برپا دارد و افراد یک‌دیگر را به مصیبت ایشان در مورد امام حسین (علیه السلام) تسلیت و تعزیت بگویند. امام باقر (علیه السلام) می‌فرماید: هر که این اعمال را برای خدا بجا آورد، من جمیع آن ثواب‌ها را برای او ضمانت می‌کنم. عرض کردم: فداى تو شوم! (حقیقتاً) این ثواب‌ها را براى ایشان ضامن و کفیل مى‌شوى؟! فرمود: بلى من ضامن و کفیل هستم … .[۹]

ب. زیارت عاشوراى غیر معروفه: این زیارت برخی از خصوصیات مشکل زیارت عاشورا معروفه؛ مانند: گفتن صد مرتبه لعن و صد مرتبه سلام را ندارد، امّا در اجر و ثواب با آن شریک است. این زیارت نیز از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است.[۱۰]


[۱]. ابن قولویه، جعفر بن محمد، کامل الزیارات‏، محقق و مصحح: امینى، عبد الحسین،‏ ص ۱۹۷٫‏

[۲]. سید ابن طاووس، على بن موسى، الإقبال بالأعمال الحسنه، محقق و مصحح: قیومى اصفهانى، جواد، ج ۳، ص ۳۴۰٫

[۳]. مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، ج ۹۸، ص ۳۴۵٫

[۴]. کفعمى، ابراهیم بن على، البلد الأمین و الدرع الحصین‏، ۲۸۴ ‏.‏

[۵]. ابن مشهدى، محمد بن جعفر، المزار الکبیر، محقق و مصحح: قیومى اصفهانى، جواد، ص ۴۱۴٫‏

[۶]. بحار الأنوار، ج ۹۸، ص ۳۵۲٫

[۷]. الإقبال بالأعمال الحسنه، ج ۱، ص ۳۳۲٫

[۸]. طوسى، محمد بن الحسن‏، تهذیب الأحکام، محقق و مصحح: خرسان موسوى، حسن، ج ۶، ص ۱۱۳؛ طوسى، محمد بن الحسن‏، مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، ج ۲، ص ۷۸۸٫

[۹]. مصباح المتهجّد و سلاح المتعبّد، ج ۲، ص ۷۷۲٫

[۱۰]. نورى، حسین بن محمد تقى، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل‏، محقق و مصحح: مؤسسه آل البیت علیهم السلام‏، ج ۱۰،ص ۴۱۲٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


9 + 7 =