دایره المعارف اسلام پدیا » دلائل امامت امام حسین (علیه السلام) و مدت آن
منوی اصلی

دلائل امامت امام حسین (علیه السلام) و مدت آن

تاریخ: ۳۰ شهریور ۱۳۹۲ در باب: امام حسین (ع)

امام حسین (علیه السلام) در روز پنجشنبه، آخر ماه صفر سال ۵۰ هجری، پس از آن که برادرش، امام مجتبی (علیه السلام)، وی را وصی خویش قرارداد و اسرار امامت و امانت‌های خلافت را به‌وی سپرد، عهده دار امامت امت شد.

اما برخی از دلایلی که بر امامت امام حسین (علیه السلام) ذکر شده، از قرار ذیل است:

۱٫ تصریح پیامبر (صلی الله علیه و آله) بر امامت امام حسین (علیه السلام):

الف: پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در زمان حیاتشان بارها به مسئله امامت آن حضرت تصریح داشتند، از جمله: روایت متواتری از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله)، نقل شده که درباره  امام حسین (علیه السلام)  فرموده است: ««این فرزند من، امام و پسر امام و برادر امام و پدر امامان شیعه است، که نهمین نفرشان قائم آن‌ها است که هم‌نام من و هم‌کُنیه من است. او زمین را پس از آن‌که از ستم پر می‌شود، از داد پر خواهد ساخت».[۱]

ب: جابر بن عبداللّه انصاری از مصداق اولِی الأمر از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) پرسید و آن‌ حضرت در جواب فرمود: «وقتى خداى تعالى بر پیامبرش آیه «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ»[۲]، را فرو فرستاد، عرض کردم: یا رسول اللَّه! خدا و رسولش را شناخته‏ایم، پس اولو الأمرى که خداوند طاعت آنها را مقرون به طاعت خود کرده چه کسانى هستند؟ فرمود: اى جابر آن‌ها جانشینان من و ائمّه مسلمانان پس از من هستند، اوّل ایشان علیّ بن أبى‌طالب (علیه السلام) است و بعد از او حسن و حسین و علیّ بن الحسین (علیهم السلام) و …».[۳]

ج: در روایتی دیگر از پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) آمده است که اشاره به امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) نموده، فرمود: «… این دو فرزند من، دو امام هستند، بپا خیزند؛ (جنگ کنند)، یا بنشینند (با دشمن صلح کنند).[۴]

۲٫ یکی دیگر از دلایل امامت امام حسین (علیه السلام)، وصیت برادرش امام حسن (علیه السلام) به او است. امام  (علیه السلام) قبل از شهادت، امام حسین (علیه السلام) را وصی خویش گردانید و اسرار امامت را به او گفت و ودایع خلافت را به او سپرد، و در حضور اهل بیت خود فرمود: «برادرم حسین! من تو را وصیّ خود قرار دادم و این پیمانی است که از پدر به ما رسیده و او از جانب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و او نیز از جانب خداوند آن‌را بیان فرموده است».[۵]

۳٫ از جمله دلایل امامت امام حسین (علیه السلام) اجماع است که از سوی برخی از متکلمان؛ چون فیاض لاهیجی بر امامت امام حسین (علیه السلام) مطرح شده است.[۶]

۴٫ با توجه به این‌که هیچ‌گاه زمین خالی از امام و حجت نیست و از سوی دیگر امام باید معصوم باشد؛[۷] از آن‌جا که در عصر امام حسین (علیه السلام) غیر از وی کسی دیگر از مقام عصمت برخوردار نبوده است، در نتیجه امامت منحصر به آن حضرت می‌باشد، در غیر این صورت دو اشکال پیش خواهد آمد: یا آن‌که ملتزم به نفی وجوب امامت شویم و یا چون حشویه،[۸] امامت افراد غیر معصوم؛ مانند: بنی امیه را بپذیریم.[۹]

۵٫ ظهور معجزات و خوارق عادات از امام حسین (علیه السلام)، دلیل دیگر امامت آن‌حضرت است. قطب راوندی در کتاب الخرائج و الجرائح، چندین معجزه برای امام حسین (علیه السلام) برشمرده است.[۱۰]

۶٫ گستردگی علم امام حسین (علیه السلام) از دلایل روشن امامت آن حضرت است. ائمه اهل بیت (علیه السلام) از هیچ‌کس کسب علم نکردند و در عین حال از همه مردم زمان خود به احکام دین و حوادث جهان داناتر بودند و هر مسئله‌ای که از ایشان سؤال می‌شد، بی‌درنگ و به بهترین وجه پاسخ می‌گفتند، بنابراین روشن می‌شود که سرچشمه علم و دانش آنان، پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و در نتیجه جهان غیب بوده است.[۱۱]

در مورد مدت امامت آن حضرت اقوال مختلفی گفته شده از جمله: «… و مدت خلافت (امامت) آن بزرگوار ده سال و چند ماه بود».[۱۲]  [۱۳]


[۱]. حر عاملى، محمد بن حسن‏، إثبات الهداه بالنصوص و المعجزات‏، ج ۲، ص ۱۷۳؛ صدوق، محمد بن على‏ ، الخصال، ‏ محقق و مصحح: غفارى، على اکبر، ج ۱، ص ۴۷۵.

[۲]. نساء، ۵۹٫

[۳]. صدوق، محمد بن علی ، کمال الدین و تمام النعمه، ج ۱، ص ۲۵۳٫

[۴]. مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفه حجج الله على العباد، ج ۲، ص ۳۰٫‏

[۵]. طوسى، محمد بن الحسن‏، امالی، ص ۱۵۹ و ۱۶۰‏.‏

[۶]. فیاض لاهیجی، گوهر مراد، ، مقدمه از: قربانى، زین العابدین، ص ۵۸۳٫

[۷]. مفید، محمد بن محمد ، أوائل المقالات فی المذاهب و المختارات، ص ۳۹٫

[۸]. حشویه بر فرقه‏ای از عامّه (اهل سنت) اطلاق می‏شود که به هر خبری، هرچند متناقض عمل می‏کنند و به ظواهر قرآن، هرچند مخالف با دلیل قطعی تمسک می‏جویند.

[۹]. شریف مرتضی، الشافی فی الإمامه،‏ تحقیق و تعلیق: حسینى‏، سید عبد الزهراء، ج ۳، ص ۱۴۸.

[۱۰]. راوندى، قطب الدین، الخرائج و الجرائح‏، ج ۱، ص ۲۴۵٫

[۱۱]. ، کمال الدین و تمام النعمه، ج ۱، ص ۹۲٫

[۱۲]. مجلسى‏، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار، ج ۴۴، ص ۲۰۰٫

[۱۳]. دانشنامه کلام اسلامی، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، برگرفته از مقاله «امامت امام حسین (ع)»، شماره ۷۴، ویکی‌فقه، دانشنامه حوزوی.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


9 + = 18