دایره المعارف اسلام پدیا » شاگردان ابن سینا
منوی اصلی

شاگردان ابن سینا

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۲ در باب: ابن سینا

حاصل زندگى نابغه دوران، ابن سینا، تربیت شاگردان دانشمند و حکیمی بود که هر یک به سهم خود اندیشه‏ها و افکار استاد را، به شرق و غرب عالم، گسترش دادند.[۱] در ذیل به معرفی بعضی از آنها پرداخته می شود:

۱٫ ابو عبید‌اللّه عبد الواحد بن محمّد جوزجانى: حکیم فاضل، ابوعبید جوزجانی، از سال ۴۰۳ هجری تا هنگام مرگ ابن سینا پیوسته در خدمت او بوده‌ و پس از مرگ او، به گردآوری و تألیف آثار او پرداخت. تبحر او در ریاضیات بود.[۲] او در سال  ۴٣٨ قمرى وفات یافت و نزد استاد خود دفن شد. [۳]

۲٫ ابو عبداللّه محمد بن احمد معصومى: معصومی شخصیتی است که ابن سینا درباره او گفته: ابو عبداللّه از براى من به منزلۀ ارسطاطالیس (ارسطو) است براى افلاطون. وى همان کسى است که ابن سینا «رسالۀ عشق» را به نام او نوشت.[۴] وقتی نزاع علمی بوعلی سینا و ابوریحان بیرونی بر اثر برخی گفتارهای ابوریحان منقطع شد، معصومی ادامهٔ بحث با ابوریحان را به عهده گرفت. مطالب معصومی به همراه جواب‌های ابن سینا و سؤالات و ردهای ابو ریحان، در کتابی به نام «اسئله و اجوبه» در ایران و لبنان چاپ شده است.[۵]

۳٫ ابو الحسن بهمنیار بن مرزبان: فیلسوف مشهور و شاگرد بسیار معروف ابن سینا است که برخی از آثار او؛ مانند «التحصیل» در دست است. شهید مطهری درباره وی می گوید: بهمنیار هر چند چون تحت الشعاع استادش بو على قرار گرفته است جلوه زیادى ندارد، اما محققان اعتراف دارند که وى در حکمت راسخ بوده است. کتاب «التحصیل» وی، به عقیده من، براى تدریس فلسفه مشاء در میان کتب موجود بهترین کتاب است. از شفا مختصرتر، و از نجاه مفصل‌تر و از اشارات جامع‌تر است.[۶]

۴٫ ابومنصور حسین‌ بن‌ طاهر بن‌ زیله: ریاضى‌دان‌، موسیقى‌شناس‌ و فیلسوف‌ ایرانى‌. وی‌ در اصفهان‌ زاده‌ شد. ابن‌ زیله‌ به‌ سبب‌ شاگردی در محضر ابوعلى‌ سینا و به‌ لحاظ موسیقى‌دانى‌ و نیز رساله‌ای که‌ در این‌ علم‌ نوشته‌، شهرت‌ یافته‌ است‌. هر یک از شاگردان‌ ابن سینا در مجلس‌ درس‌ او، قسمتى‌ از مصنفات‌ استاد را مى‌خواندند. خواندن‌ «اشارات»‌ با ابن‌ زیله‌ بود. ابوعلى‌ در یکى‌ از نامه‌های‌ خود از ابن‌ زیله‌ با عنوان‌ «الشیخ‌ الفاضل‌» و یکى‌ از دو نفری یاد مى‌کند که‌ جز آنان‌ کسى‌ را توان‌ درک‌ حقایق‌ کتاب‌ «الإشارات‌ و التنبیهات»‌ نیست.‌ پرسش‌های ابن‌ زیله‌ و هم‌ردیفش‌ بهمنیار، از استادشان‌ ابن‌ سینا و پاسخ‌هایى‌ که‌ وی بدانها داده‌، یکى‌ از موجبات‌ پدید آمدن‌ کتاب‌ «المباحثات‌« بوده‌ است.[۷]

۵٫ ابو الحسن على نسائى: شیخ علی نسائی خراسانی یکی دیگر از شاگردان ابن سینا که ناصر خسرو هم در سفرنامه اش از وی نام می‌برد.[۸] او ریاضى دان بود و نقل شده که ابن سینا به خانه او رفته است.[۹]

 



[۱]. ابن سینا، حسین بن عبدالله، طبیعیات دانشنامه علائى‏، پیشگفتار: محقق، مهدی، مقدمه و حواشى و تصحیح: مشکوه، سید محمد، ص ۱٫‏

[۳]. قمی، عباس، ‏مشاهیر دانشمندان اسلام، ج  ٢ ، ص ۱۷۸٫

[۴]. همان.

[۶]. ر.ک:  بهمنیار بن مرزبان، التحصیل‏، تصحیح و تعلیق: مطهرى، مرتضى، ص ۹٫

[۸]. ر.ک: مردان پارس؛ طبیعیات دانشنامه علائى‏، پیشگفتار: محقق، مهدی، مقدمه و حواشى و تصحیح: مشکوه، سید محمد، ص ۱٫‏

[۹]. ابن سینا، حسین بن عبدالله، النجاه من الغرق فى بحر الضلالات‏، مقدمه و تصحیح: دانش پژوه‏، محمد تقى، ص ۹۰ (دیباچه).




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


9 + 2 =