دایره المعارف اسلام پدیا » آثار و اقدامات تاریخی ابن سینا
منوی اصلی

آثار و اقدامات تاریخی ابن سینا

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۲ در باب: ابن سینا

ابن سینا در طول عمر کوتاه اما بابرکت خود، آثار فراوانی از تصنیفات علمی و تربیت شاگردان برجسته از خود بر جای گذاشت. جای تعجب و تحسین و تمجید بسیار است که وی در مدت حیات خود، ضمن طبابت و وزارت و تدریس و سفر و مهاجرت و زندان و آزادی، حدود ۴۵۶ کتاب و رساله و نامه نوشته و در آنها دانسته‌های دینی، فقهی، فلسفی، عرفانی، ریاضی، طبیعی، پزشکی و موسیقی خود را به یادگار گذاشته که بر بعضی از آنها حکما و دانشمندان بزرگ؛ مثل امام فخر رازی[۱] و خواجه نصیر طوسی،[۲] شرح نوشته‌اند. بعضی از کتاب‌هایش؛ مانند شفا، نجات، اشارات و تنبیهات، دانشنامه علائی و قانون، دائرهالمعارف همه علوم رایج زمان خودش و قبلش می‌باشند.[۳]

وی همچنین به منصب وزارت شمس الدوله؛ امیر همدان دست یافت.[۴] در اصفهان به دستور علاءالدوله؛ امیر اصفهان و یزد، مجلس بحث و مناظره علمى با دانشمندان برپانمود.[۵] بنا به نقل ابوعبید جوزجانی حکیم و مرید ابن‌سینا، علاءالدوله از ابن سینا خواست که رصدخانه‌ای در اصفهان برپا کند. وسایل و لوازم کار نیز فراهم شد، ولی مشغول شدن به تألیفات؛ از جمله تألیف دانشنامه علائی و حمله سلطان محمود و مسعود غزنوی و نماینده‌شان؛ ابوسهل حمدوی به قلمرو علاءالدوله مانع از تأسیس آن شد.[۶]

ابن سینا شعر نیز سروده است. او به جز قصیده‌هایش، که دارای مایه‌های فلسفی و عرفانی هستند، دو منظومه درباره منطق و پزشکی سروده است. منظومه پزشکی او با عنوان «الأرجوزه فى الطب» بسیار شهرت یافت و از قرن سیزدهم تا هفدهم میلادی چند بار به زبان لاتینی ترجمه شد.[۷]

 


[۱]. فخر رازی (۵۴۴ – ۵۰۶ ق)، از فحول حکما و علمای شافعی است و جامع علوم عقلی و نقلی بوده و در تاریخ، کلام، فقه، اصول، تفسیر، حکمت، علوم ادبیه و فنون ریاضیه، وحید عصر خود بود. وی دارای کتابهای متعددی؛ از قبیل شرح قانون ابن سینا و الإنارات فی شرح الإشارات (لابن سینا) می‌باشد. ر.ک: لغت نامه دهخدا.

[۲]. خـواجه نصیرالدیـن طوسى (۵۹۷ – ۶۷۲ق)، از بزرگترین حکما و دانشمندان شیعه و صاحب کتب متعدد در علوم عقلی و نقلی است. وی کتاب اشارات بـو علـى سینا را شرح نموده است. ر.ک: دانشنامه رشد.

[۴]. ابن سینا، حسین بن عبدالله، ترجمه رساله اضحویه، مترجم: نامعلوم، تصحیح و مقدمه و تعلیق: خدیو جم، حسین، ص ۲۱٫

[۵]. همان، ص ۲۲ و ۲۳٫

[۷]. ر.ک: قمی، عباس، ‏مشاهیر دانشمندان اسلام، ج  ٢ ، ص ۱۷۴- ۱۷۶؛ ابن سینا، طبیعیات دانشنامه علائى‏، پیشگفتار: محقق، مهدی، مقدمه و حواشى و تصحیح: مشکوه، سید محمد، ص ۲۳؛ سایت تبیان.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


5 + = 10