دایره المعارف اسلام پدیا » أنزع بطین، لقب امام علی (علیه السلام)
منوی اصلی

أنزع بطین، لقب امام علی (علیه السلام)

تاریخ: ۰۸ تیر ۱۳۹۲ در باب: امام علی(ع)

از القاب امام علی (علیه السّلام)، «الأنزع البطین‏» است. در کتاب‌های لغت،[۱] کتب روایی[۲] و همچنین کتب اهل تحقیق[۳] به توضیح و تفسیر این لقب، پرداخته شده که با بررسی‌ها و تحقیقات صورت گرفته، مناسب‌ترین معنا، در ذیل ذکر می شود:

در برخی از روایات، «انزع» به برگرفته شده و کنده شده از شرک و «بطین» به مملوّ از علم، تفسیر شده است؛ به عنوان نمونه:

الف. رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) فرمود: «یا على! به درستى که خداوند متعال، تو و خاندانت و شیعیان و دوستداران شیعیانت، و دوستداران دوستان شیعیانت، همه را مورد غفران و آمرزش خویش قرار داده، پس مژده باد به تو، تویى «انزع بطین»، برگرفته (جدا) شده از شرک و مملوّ و پر از دانش و معرفت».[۴]

ب. عَبایه بن رِبعى، مى‏گوید: مردى نزد ابن عباس رفت و به او گفت: مرا از انزع بطین؛ على بن ابى‌طالب (علیه السّلام) خبر ده که مردم درباره‏اش اختلاف دارند!. ابن عباس گفت: اى مرد به خدا سوگند، از شخصى سؤال نمودى که بر روى ریگ‏ها، بعد از رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله)، احدى از او بهتر قدم نگذارده، او برادر رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) و پسر عمو و وصىّ و خلیفه آن حضرت بر امّتش مى‏باشد، او انزع و برکنار از شرک و بطین و پر از علم مى‏باشد، از رسول خدا (صلّى اللَّه علیه و آله) شنیدم که مى‏فرمود: کسى که مى‏خواهد در فرداى قیامت، اهل نجات باشد، باید دامن این انزع؛ یعنى على (علیه السّلام) را بگیرد».[۵]


[۱]. ر.ک: ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ‌محقق: فارس (صاحب الجوائب)، احمد، ج ‌۸، ص ۳۵۲ و ج ‌۱۳، ص ۵۳؛ زبیدی، محمد مرتضى‏، تاج العروس من جواهر القاموس، محقق: شیرى، على، ج ‌۱۸، ص ۶۱٫

[۲]. ر.ک: صدوق، محمد بن على، علل الشرائع، مترجم: ذهنى تهرانى، محمد جواد، ج ‏۱، باب ۱۲۸، ص ۵۲۷ و ۵۲۹؛ نهج البلاغه (صبحی صالح)، گردآورنده: سید رضی، نامۀ ۴۵، ص ۴۱۷؛ سؤال ۱۲۱۸۸، (سایت اسلام کوئست: ۱۱۹۵۳).

[۳]. تبریزی، جواد بن علی، صراط النجاه، ج ۱۰، ص ۴۲۶٫

[۴]. صدوق، محمد بن علی، عیون أخبار الرضا علیه السلام‏، ج ‏۲، ص ۴۷٫

[۵]. علل الشرائع، مترجم: ذهنى تهرانى، محمد جواد، ج ‏۱، باب ۱۲۸، ص ۵۲۹؛ شوشتری، قاضى نور الله، إحقاق الحق و إزهاق الباطل، ج‏۳۰، ص ۱۴۶؛ شریف قَرشى، باقر، موسوعه الإمام أمیر المؤمنین على بن أبى طالب علیه السلام، ج ‏۱، ص ۵۷٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


8 + 5 =