دایره المعارف اسلام پدیا » جوهر در فلسفه
منوی اصلی

جوهر در فلسفه

تاریخ: ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ در باب: فلسفه

جوهر در اصطلاح فلاسفه عبارت است از «ماهیّتی که اگر در خارج یافت شود نیاز به موضوعی ندارد که آن موضوع در تحققش بی­نیاز از آن ماهیت باشد».

مشهور فلاسفۀ اسلامی به تبع فلاسفۀ مشّاء جوهر را پنج قسم می‌دانند:

۱-  جوهر عقلی: جوهری است که مجرّد تامّ است، یعنی نه در اصل وجودش و نه در افعالش نیاز به مادّه ندارد.

۲-  جوهر نفسانی: جوهری است که وجودش مجرّد است امّا در مقام فعل و انجام افعالش نیاز به مادّه دارد.

۳- جسم: جوهری است که قابل انقسام به ابعاد سه گانه (طول، عرض و عمق) می‌باشد. جسم ملموس‌ترین نوع جوهر است.

۴و ۵- مادّه و صورت: جوهر جسم از دو جوهر دیگر تشکیل شده است: یکی حامل قوّه و استعداد جسم است و نامش “هیولی” یا “مادّه” است و دیگری ملاک فعلیّت آن است که “صورت” است. در حقیقت از ترکیب ماده و صورت، جوهر سوّمی به وجود می‌آید که به آن “جسم” می‌گویند. ‏[۱]



[۱]. ر.ک: مطهرى، مرتضی، مجموعه‏آثار(اصول فلسفه و روش رئالیسم)، ج‏۶، ص ۸۶۵-۸۶۹؛ همان، ج ۴، مقاله سیزدهم، اقسام جوهر ؛ طباطبایی، محمدحسین، نهایه الحکمه، ص۹۰٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


2 + = 4