دایره المعارف اسلام پدیا » تقریر برهان صدیقین ملاصدرا
منوی اصلی

تقریر برهان صدیقین ملاصدرا

تاریخ: ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۲ در باب: فلسفه

ملا صدرا برهان خویش را چنین تقریر می کند:

وجود یک حقیقت عینی و مشکک و بسیط است و شدید ترین درجه کمال وجود، آن است که از آن درجه، درجه ای تام و تمام تر نبوده و به چیزی غیر خودش متعلق و وابسته نباشد؛ بنابر این، وجود یا از غیر خودش مستغنی است و یا ذاتاً به غیر خودش محتاج و وابسته است. در صورت اول، آن وجود همان واجب الوجود است که نهایت درجه کمال است و نقص و عدم بردار نیست و در صورت دوم؛ چون محتاج و وابسته است، واجب الوجود نیست، بلکه ذاتا وابسته به واجب است و قوامی برای آن نیست، مگر به خاطر وجود واجب الوجود.[۱]

به تقریر دیگر،اگر وجود که بنابر اصالت الوجود اصیل است، بی نیاز از غیر باشد، مطلوب ما حاصل و واجب الوجود اثبات می شود، ولی اگر مستغنی بالذات نباشد، در این صورت معلول و ذاتا نیازمند به سوی وجودی غنی بالذات خواهد بود؛ زیرا تحقق امری که ذاتا فقیر است و عین تعلق و ربط است، بدون وجود مستقلی غنی و تام، محال است.[۲]

تذکر این نکته لازم است که این برهان در فلسفه اسلامی به عنوان یکی از محکم ترین و راسخ ترین برهان اثبات وجود خدا معرفی شده و همان طور که ذکر شد، یکی از دلایلی که این برهان را صدیقین می نامند، همین امر است.



[۱]. ملاصدرا، اسفار، ج ۶، ص ۱۴-۱۶٫

[۲] مصباح یزدی، محمدتقی، تعلیقه نهایه الحکمه، ص ۴۱۳٫




کلیدواژه ها:



ثبت نظر


3 + = 8