دایره المعارف اسلام پدیا » طبقه سى و دوم فیلسوفان مسلمان
منوی اصلی

طبقه سى و دوم فیلسوفان مسلمان

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۱ در باب: فلسفه

طبقه سى و دوم‏[۱]

۱٫ شیخ عباسعلى فاضل خراسانى: فاضل خراسانی در معقول از شاگردان مع الواسطه حاجى سبزوارى و در منقول از شاگردان مرحوم میرزاى شیرازى است. وی در سال ۱۳۴۴ ق درگذشت.

۲٫ میرزا عسکرى شهیدى مشهدى، معروف به آقابزرگ حکیم: وی در سال ۱۳۵۵ ق درگذشت.

۳٫ سید حسین بادکوبه‏اى: مرحوم بادکوبه‏اى در سال ۱۲۹۳ ق در بادکوبه (باکو) متولد شد. پس از تحصیل مقدمات به تهران آمد و ریاضیات را نزد میرزاى جلوه آموخت، و فلسفه را از محضر حکیم اشکورى و حکیم کرمانشاهى استفاده کرد، آن‌گاه به نجف رفت و به تکمیل علوم نقلیه در حوزه آخوند ملامحمد کاظم خراسانى و شیخ حسن ممقانى پرداخت. وی در سال ۱۳۵۸ در نجف اشرف درگذشت.

۴٫ آقامیرزا محمدعلى شاه آبادى: او جامع معقول و منقول بود. در فلسفه و عرفان شاگرد میرزاى جلوه و میرزاى اشکورى بود. امام خمینى (ره) از محضر پرفیض ایشان استفاده برد، و او را بالاخص در عرفان، بى نهایت مى‏ستود. معظم له در سال ۱۳۶۹ ق در تهران درگذشت.[۲]

۵٫ سیدعلى مجتهد کازرونى شیرازى: وی در سال ۱۲۷۸ ق متولد شد، در ۱۲۹۱ ق از کازرون به شیراز رفت و تا سال ۱۳۰۴ ق در شیراز به تحصیل معقول و منقول پرداخت، از سال ۱۳۰۴ ق تا ۱۳۱۵ ق در نجف اقامت کرد و از حوزه درس آخوند ملامحمدکاظم بهره‏مند شد و به مقامات عالى نایل آمد. از سال ۱۳۱۹ تا پایان عمر (۱۳۴۳ق) در شیراز به تدریس خصوصاً تدریس فلسفه و عرفان اشتغال داشت.

۶٫ شیخ محمد خراسانى گنابادى اصفهانى، معروف به آقا شیخ محمد حکیم و آقا شیخ محمد خراسانى: او از شاگردان مرحوم جهانگیرخان و آخوند ملامحمد کاشى بود. حکیم‏ خراسانى در وارستگى و پاکى کم نظیر بود. وی در سال ۱۳۵۵ درگذشت.

۷٫ حاج شیخ محمدحسین غروى اصفهانى: غروی اصفهانی در سال ۱۲۹۶ ق در نجف متولد شد، تا بیست سالگى در کاظمین مقیم بود و تحصیل مى‏کرد. وى در علوم معقول، شاگرد مرحوم میرزا محمدباقر حکیم اصطهباناتى بود. منظومه‏اى بسیار عالى به نام «تحفه الحکیم » در فلسفه و نیز رساله‏اى در معاد نوشت. علامه طباطبایى (ره) در سال‌هاى ۱۳۴۴- ۱۳۵۴ ق شاگرد ایشان بود. وی در سال ۱۳۶۱ درگذشت.

۸٫ شیخ محمدتقى آملى: در سال ۱۳۰۴ در تهران متولد شد. قسمتى از دروس معقول و منقول را نزد پدرش (آقاشیخ محمد آملى‏)‌ تحصیل نموده، سپس در درس مرحوم میرزاى کرمانشاهى شرکت نمود. قریب ۱۴ سال از محضر حاج شیخ عبد النبى مجتهد نورى بهره‏مند شد. از جمله آثار او: حاشیه بر منظومۀ سبزواری، حاشیه بر شرح اشارات بوعلی، حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری، شرح عروه الوثقی، کتاب الصّلوه (تقریرات میرزای نایینی) است. وی در سال ۱۳۹۱ قمرى در تهران درگذشت.[۳]

۹٫ آقامیرزا مهدى آشتیانى: او از اساتید مسلّم و متبحّر قرن حاضر بود. مرحوم آقا میرزا مهدى از شاگردان میرزا حسن کرمانشاهى و میرزا هاشم اشکورى بود. سال‌ها در تهران مدرس فلسفه و عرفان بود و عنوان مدرس رسمى مدرسه سپهسالار قدیم را- که بر حسب وقف نامه باید ماهر در عقلیات و ناظر در شرعیات باشد- داشت برخی از آثاروی‌عبارتنداز:اساس‎التوحید،تعلیقه‎رشیقه ‎علی ‎شرح ‎منظومه‎سبزواری، حاشیه بر اسفار، حاشیه بر شفاء، حاشیه بر کفایه‎الاصول آخوند خراسانی، حاشیه بر مکاسب شیخ‎انصاری، حاشیه بر رسائل شیخ‎انصاری و … . وی در سال ۱۳۷۲ ق درگذشت.[۴]

۱۰٫ آقامیرزا احمد آشتیانى: او کوچک‌ترین فرزند حاج میرزا حسن مجتهد آشتیانى بود. جامع معقول و منقول و ضرب المثل تقوا و پارسایى بود. وی از شاگردان حکیم کرمانشاهى و حکیم اشکورى بود. در حدود سال‌هاى ۱۳۴۵- ۱۳۵۰ ق براى تکمیل علوم نقلى به نجف رفت و خود نیز تدریس مى‏کرد. در درس اسفار او فضلاى درجه اول آن ایام نجف که بسیارى از آنها مجتهد مسلّم بودند شرکت مى‏کردند. علامه طباطبایى قسمتى از اسفار را نزد او خواند. آشتیانی در سال ۱۳۹۵ ق در حالى که قریب صدسال از عمرش مى‏گذشت زندگانى را بدرود گفت.[۵]

۱۱٫ میرزا طاهر تنکابنى: وى احاطه حیرت‏انگیزی بر متون و آراء فلاسفه داشت. او در سال ۱۲۸۰ ق در کلاردشت مازندران متولد شد. براى تکمیل تحصیلات به تهران آمد، و در سال ۱۳۶۰ ق وفات یافت.

۱۲٫ سید ابوالحسن رفیعى قزوینى: او از مشاهیر و معاریف اساتید در نیم قرن اخیر بود. جامع معقول و منقول بود. فلسفه را نزد حکیم کرمانشاهى و حکیم اشکورى آموخت. پس از تأسیس حوزه علمیه قم در سال ۱۳۴۰ ق بوسیله مرحوم حاج شیخ عبد الکریم حائرى یزدى، معظم له به قم مهاجرت کرد و ضمن استفاده از محضر آقاى حائرى، خود به تدریس شرح منظومه سبزوارى و اسفار ملا صدرا پرداخت. امام خمینى (ره) شرح منظومه و قسمتى از اسفار را نزد او خواند. وی در سال ۱۳۹۴ ق دنیا را وداع گفت.

۱۳٫ شیخ محمد حسین فاضل تونى: او از مشاهیر مدرسان فلسفه در عصر اخیر بود. رساله‏اى در الهیات نوشت در مقدمه آن رساله نوشته است که شاگرد جهانگیرخان و حکیم اشکورى بوده است. فاضل تونی بر مقدمه شرح فصوص قیصرى حاشیه نوشته است. وى در سال ۱۳۰۹ ق متولد و در حدود سال ۱۳۸۰ ق درگذشت.

۱۴٫ سید محمد کاظم عصار: وی در سال ۱۳۰۵ متولد شد و در هجده سالگى به اصفهان رفت و سه سال به تحصیل‏ فلسفه (على الظاهر نزد جهانگیرخان و آخوند ملامحمد کاشى) پرداخت. سپس به تهران آمد و شش سال نزد اساتید تهران: حکیم اشکورى، حکیم کرمانشاهى و حکیم نیریزى فلسفه آموخت، آن‌گاه به عتبات رفت و ده سال علوم منقول را نزد اساتید فن تکمیل کرد و در سن ۳۵ سالگى (سال ۱۳۴۰ ق) به تهران مراجعت کرد و به تدریس معقول و منقول (بالخصوص معقول) پرداخت. از مرحوم عصار، آثارى در وحدت وجود، بداء، علم الحدیث و تفسیر باقى مانده است. معظم له در سال ۱۳۹۴ ق درگذشت.



[۱]. مطالب طبقه سی و دوم، از مأخذ زیر:‌ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار(خدمات متقابل اسلام و ایران)، ج ۱۴، ص ۵۳۵-۵۴۱، می باشد، در مواردی که به مأخذی غیر از مأخذ بالا، دست یافتیم در ذیل به صورت پاورقی ذکر می شود.

[۲]. برای آگاهی بیشتر ر.ک: مجله تاریخ و فرهنگ معاصر، شماره ۵.

[۳]. ر.ک: مولوی، محمدعلی، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج ۲، مقاله ۵۰۷٫

[۴]. ر. ک: بخش معارف، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج ۱، مقاله ۲۲۹٫

[۵]. ر. ک: کیوانی، مجدالدین، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، مقاله ۲۲۸٫




کلیدواژه ها: , , , , , ,



ثبت نظر


7 + = 11