دایره المعارف اسلام پدیا » طبقات نوزدهم و بیستم فیلسوفان مسلمان
منوی اصلی

طبقات نوزدهم و بیستم فیلسوفان مسلمان

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۱ در باب: فلسفه

طبقه نوزدهم[۱]

افراد این طبقه را شاگردان سید صدرالدین دشتکى و علامه دوانى تشکیل مى‏دهند:

۱٫ غیاث الدین منصور دشتکى‏ (فرزند سید صدرالدین دشتکى): وی از اعاظم حکما به شمار مى‏رود، در بیست سالگى از علوم زمان خود فارغ گشت. مدتى صدر اعظم‏ شاه طهماسب بود، سپس استعفا داد و به شیراز برگشت، و مدرسه منصوریه شیراز را تأسیس کرد. دشتکی دارای کتب فلسفى از قبیل: اثبات الواجب، شرح هیاکل النور سهروردى، حاشیه بر شرح اشارات خواجه، حاشیه بر شفاى بوعلى و … است. او در سال ۹۴۰ ق یا ۹۴۸ ق درگذشت.

۲٫ محمود نیریزى: وی از شاگردان سیدصدرالدین دشتکى بود. او چند کتاب جلال الدین دوانى را شرح کرد، و نقدهای متعددی بر آنها وارد کرد.

۳٫ قاضى کمال الدین میبدى یزدى: شهرت وی به واسطه شرحى است که بر هدایه اثیرالدین ابهرى نوشت، که به شرح هدایه میبدى معروف است، میبدی در فلسفه کتابى به زبان فارسى به نام جام گیتى نما نوشته است.

۴٫ جمال الدین محمود شیرازى: ایشان کرسى تدریس جلال الدین دوانی را بعد از مرگش بدست گرفت. از جمله شاگردان او، ملا احمد اردبیلى معروف به مقدس اردبیلى، ملاعبد اللَّه شوشترى، ملاعبد اللَّه یزدى (صاحب حاشیه بر تهذیب المنطق) و ملا میرزاجان شیرازى (معروف به فاضل باغنوى) بوده‏اند.

۵٫ ملاحسین الهى اردبیلى (فرزند خواجه شرف الدین عبد الحق اردبیلى): وی از شاگردان علامه دوانى و امیر غیاث الدین بود. الهی اردبیلی آثار مختلفی در منطق، کلام، فلسفه، هندسه و هیئت نوشت، که غالباً طبق معمول آن زمان به صورت حاشیه، و یا حاشیه بر حاشیه است: از قبیل حاشیه بر شرح مواقف، شرح مطالع، شرح شمسیه، شرح هدایه میبدى، حاشیه علامه دوانى بر شرح تجرید، شرح تذکره خواجه در هیئت و … .

طبقه بیستم‏

۱٫ ملاعبد اللَّه یزدى: وی در شیراز نزد جمال الدین محمود و امیر غیاث الدین دشتکى تحصیل کرد. او حاشیه‌ای بر تهذیب المنطق زد که به حاشیه ملاعبد اللَّه معروف است، در آخر عمر به عراق رفت و همان جا در سال ۹۸۱ ق درگذشت.

۲٫ ملاحبیب اللَّه باغنوى شیرازى، معروف به ملا میرزاجان و فاضل باغنوى: او شاگرد جمال الدین محمود بود، چند حاشیه و شرح از علامه دوانى را حاشیه کرد. وی در سال ۹۹۴ ق درگذشت.

۳٫ شمس الدین محمد خفرى شیرازى: وی از شاگردان امیر غیاث الدین منصور بود، و ظاهراً حوزه درس علامه دوانى و سیدصدرالدین دشتکى را نیز درک کرد. شرح تجرید و شرح حکمه العین را حاشیه زد و رساله‏اى تحت عنوان اثبات الواجب نوشت. مى‏توان خفرى را از طبقه نوزدهم به شمار آورد، یعنى او از جوانسالان طبقه نوزدهم و کهنسالان طبقه بیستم بود. وى در سال ۹۵۷ ق یا ۹۳۵ ق درگذشت.

۴٫ خواجه افضل الدین ترکه: او از شاگردان جمال الدین محمود بود. ظاهرا طلوع و شهرت این استاد مابین سال هاى ۹۷۰ ق و ۹۹۰ ق در عراق و خراسان بوده است.

۵٫ حکیم داود بن عمر انطاکى مصرى، مشهور به‌ ضریر و بصیر: وی پزشک‌، ادیب‌، فیلسوف‌ و متکلم‌ نابینای‌ انطاکى بود‌، در اواخر سده دهم و اوایل سده یازدهم می‌زیست. اهل انطاکیه بود و در آخر عمر مجاور بیت اللَّه شد، و در سال ۱۰۰۷یا ۱۰۰۸ ق درگذشت.[۲]



[۱]. مطالب طبقه نوزدهم و بیستم، از مأخذ زیر:‌ مطهری، مرتضی، مجموعه آثار(خدمات متقابل اسلام و ایران)، ج ۱۴، ص ۵۰۵ – ۵۰۸، می باشد، در مواردی که به مأخذی غیر مأخذ بالا دست یافتیم به صورت پاورقی آمده است.

[۲]. ر.ک: کرامتی، یونس، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج ۱۰، مقاله ۴۰۶۵٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


+ 8 = 11