دایره المعارف اسلام پدیا » ويژگى‌هاى دورۀ دهم فقه شیعه
منوی اصلی

ویژگى‌هاى دورۀ دهم فقه شیعه

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۳۹۱ در باب: فقه شیعه

دورۀ دهم فقه شیعه به جهت شرایط خاص زمانی و مکانی آن دارای ویژگى‌هایى خاص می باشد که در ذیل به بعضی از آنها اشاره می شود:

۱٫ جامعه‌نگرى به جاى فردنگرى در عرصۀ فقاهت.[۱]

۲٫ ورود فقاهت به عرصۀ رهبرى اجتماعى مسلمانان و ابتلای فقه و فقها به حکومت و مدیریت کشور در حد وسیع که لزوم پاسخ‌گویی به سؤالات جدید در زمینه‌های اجتماعی، قضایی، پزشکی، معاهدات بین الملل، هنر، موسیقی، رادیو و تلویزیون، مطبوعات و دیگر رسانه‌ها، اقتصاد، بانکداری و مانند آن را در پی داشت.[۲]

۳٫ طرح نظریه ولایت مطلقه فقیه و توجه به ابعاد و زوایای آن در سطح بسیار وسیع.[۳]

۴٫ توجّه به مسائل دنیاى جدید و مسائل تازه‌اى که در تبادل فرهنگ‌ها و برخورد فرهنگ اسلامى با تمدّن جدید غرب به وجود آمد؛ نظیر حقوق بشر، حقوق زنان، محیط زیست، مبارزه با تروریسم و مانند آن.[۴]

۵٫ نفوذ مسائل فقهى در عرصۀ قانون‌گذارى و متأثّر شدن مجالس قانون‌گذارى از فقه و حقوق اسلامى.[۵]

۶٫ استفاده از ابزارهای نوین؛ نظیر رادیو، تلویزیون، رایانه، اینترنت، ماهواره، تلفن همراه و مانند آن در امر تبلیغ فقه شیعی و آسان شدن دسترسی به اقوال و فتاوای فقها و سهولت تحقیق و پژوهش  و تدوین و تألیف کتب فقهی و اسفاده های دیگر.

۷٫ تدوین موسوعات فقهى به شکلى تازه:

شکل جدید تدوین موسوعات فقهى معمولًا به صورت الفبایى است که همۀ موضوعات و مسائل فقهى بر اساس حروف الفبا تدوین مى‌شود که مى‌توان به دو نمونه از آن اشاره کرد:

۱٫ «موسوعه الفقه الاسلامى طبقاً لمذهب اهل البیت (علیهم السلام)»، حاصل تلاش جمعى از پژوهشگران زیر نظر آیه الله سید محمود هاشمى‌ شاهرودى.

۲٫ «الموسوعه الفقهیه المیسّره، تألیف شیخ محمد على انصارى، به زبان عربى و در ۸ جلد.

در بین موسوعات این دوره، «دائره المعارف فقه مقارن» تحت اشراف آیه اللّٰه مکارم شیرازى، بر اساس ترتیب معمول و سنّتى ابواب فقهى تدوین مى‌شود و به صورت الفبایى نیست.[۶]

۸٫ پدیدآمدن زمینه های پرداختن به مباحث فقه مقارن و تقریب میان مذاهب اسلامی که به سبب تأکید امام خمینی بر این امر و پی‌گیری آن از سوی تشکیلات خاصی بود.[۷]

۹٫ برپایی کنگره‌های متعدد در تجلیل از مقام علمی برخی فقهای بزرگ و اهتمام به نشر آثار آنها و ارائه مقالات در معرفی اندیشه‌های فقهی و اصولی آنها؛ مانند کنگره هزاره شیخ مفید در سال ۱۳۷۲ش در قم، کنگره بزرگداشت مقدس اردبیلی در سال ۱۳۷۵ش در قم و اردبیل، کنگره بزرگداشت دویستمین سالگرد تولد شیخ اعظم انصاری در سال ۱۳۷۳ش در قم، کنگره بررسی مبانی فقهی حضرت امام خمینی در سال ۱۳۷۴ش در قم و … .[۸]



[۱]. مکارم شیرازى، ناصر، دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۳۲٫

[۲]. اسلامی، رضا، مدخل علم فقه، ص ۳۹۰٫

[۳]. همان.

[۴]. همان، ص ۳۹۱؛ دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۳۲٫

[۵]. دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۳۲٫

[۶]. همان، ص ۱۳۲ و ۱۳۳٫

[۷]. مدخل علم فقه، ص ۳۹۱٫

[۸]. همان.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


7 + = 13