دایره المعارف اسلام پدیا » اختلاف گرایش های فقهای عصر حضور اهل بیت (علیهم السلام)
منوی اصلی

اختلاف گرایش های فقهای عصر حضور اهل بیت (علیهم السلام)

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۳۹۱ در باب: فقه شیعه

در دوره دوم فقه شیعه؛ یعنی دوره حضور ائمه (علیهم السلام)، دو گونه فقه در جامعه شیعی وجود داشته است؛ فقه عقل گرا و فقه نقل گرا. شاگردان مکتب اهل بیت (علیهم السلام) بعضی اهل تحلیل و استدلال بودند و بعضی اهل تعبد و تسلیم در برابر نصوص. برخی اهل اجتهاد بودند و برخی اهل حدیث. البته هر دو گروه نقش اساسی در حفظ و انتقال علوم اهل بیت (علیهم السلام) داشتند، ولی اختلاف گرایش های آنها موجب نوعی تقابل میان آنها می شد.[۱]

کشّی در کتاب رجال خود، در شرح حال هشام بن حکم[۲] و یونس بن عبدالرحمان[۳]، اختلاف دو گروه حدیث گرا و عقل گرا را به خوبی منعکس کرده است.

محقق حلّی در مقدمه «المعتبر» از حسن بن محبوب، احمد بن ابی نصر بزنطی، حسین بن سعید، فضل بن شاذان و یونس بن عبد الرحمان به عنوان کسانی یاد می کند که اجتهاد از لابه­لای کتاب هایشان هویدا است.[۴]

خلاصه آن که در دوره حضور ائمه (علیهم السلام)، یک جنبش استدلالی و تعقلی وجود داشته که در مسائل فقهى با در نظر گرفتن احکام و ضوابط کلّى قرآنى و حدیثى به اجتهاد معتقد بوده  و دیگری، خطّ ‌ سنّت‌گرا بوده است که به نقل و تمرکز بر احادیث تکیه داشته و کارى اضافى به صورت اجتهاد متّکى بر قرآن و سنّت، انجام نمى‌داده است.[۵]



[۱]. اسلامی، رضا، مدخل علم فقه، ص ۲۷۷٫

[۲]. کشّى، محمد بن عمر، رجال الکشی- اختیار معرفه الرجال‌، محقق: مصطفوى‌، حسن، ص ۲۷۹٫

[۳]. همان، ص ۴۸۷ و  ۴۹۸٫

[۴]. محقق حلّى، جعفر بن حسن‌، المعتبر فی شرح المختصر، ج ‌۱ (فصل ۴ از مقدمه کتاب)، ص ۳۳٫

[۵]. مدرسى طباطبایى، سید حسین، مقدمه‌اى بر فقه شیعه،‌ مترجم و محقق: فکرت، محمد آصف، ص ۳۶ و ۳۷٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


1 + 3 =