دایره المعارف اسلام پدیا » شست و شوى درون كعبه معظمه
منوی اصلی

شست و شوى درون کعبه معظمه

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۱ در باب: کعبه (خانه خدا)

شست­وشوى درون کعبه مشرفه از دیرباز، به صورت سنتى معمول در آمده است. در اسلام نخستین بار درون کعبه از سوى پیامبر گرامى (صلى الله علیه و آله) شست­وشو داده شد و این کار در روز فتح مکه، پس از شکستن بتپ­ها و از میان بردن آثار شرک و بت‏ پرستى به انجام رسید.

فاسى مى‏نویسد: «هنگامى که رسول خدا (صلى الله علیه و آله) طواف خویش را به پایان رسانید. عثمان بن طلحه را احضار نمود و کلید کعبه را از وى گرفت و درِ کعبه را براى ایشان باز کردند. پس حضرت به درون کعبه وارد شدند، در آن کبوترى از چوب دید که با دست خود آن را شکسته و بر زمین افکند».

نامبرده در جاى دیگر از اسامه بن زید روایت مى‏کند که گفت: «به همراه رسول‏ خدا (صلى الله علیه و آله) به درون کعبه وارد شدم، حضرت تصویرى را در آن­جا دیدند، پس ظرف آبى را طلب کردند. آن را براى ایشان حاضر نمودم. حضرت با آب شروع به محو کردن تصویر نمود و فرمود: «خداوند بکشد قومى را که چیز خلق نشده‏اى را به تصویر مى‏کشند».[۱] از آن پس شست­وشوى کعبه معظمه به صورت سنتى باقى مانده از دوران رسول خدا (صلى الله علیه و آله) تا کنون در آمده و این سنت در طول سالیان دراز گذشته، معمول بوده و هست.

در دوران‏هاى پیش از این، شست­وشوى درون کعبه، بیش از یک­بار در سال معمول بود. که این کار در روز پس از بیست و نهم رجب، و در روز بیست و هفتم ذى‏القعده جهت آمادگى براى حج و نیز در هفته اول از ماه محرم‏[۲] صورت مى‏گرفته است.

در نیمه اول از قرن چهاردهم هجرى، شست­وشوى درون کعبه دو بار در سال تعیین گردید که نخستین بار آن در اواخر ماه ذى ‏القعده و دیگرى غالباً در روز دوازدهم از ماه ربیع ‏الاول شست­وشو داده مى‏شد. در دوران ما، شست­وشوى کعبه مشرفه دو بار در سال، نخست در مراسم حج و دیگر در ماه شعبان انجام مى‏شود.

به نظر مى‏رسد که علت شست­وشوى متعدد درون کعبه در سال، در دوران‏هاى گذشته، این بوده که در آن هنگام پرده‏داران کعبه در برابر پاداش و هدیه‏هایى، به حاجیان اجازه ورود به درون کعبه در موسم حج و نیز موسم عمره رجبیه و نیز گاه در بعضى مناسبات مذهبى مى‏دادند؛ بنا بر این، شست­وشوى درون کعبه پس از پایان آن زمان‏ها ضرورى به نظر مى‏رسیده است، اما اکنون، به هیچ یک از حاجیان و نیز عمره­گزاران، در زمان‏هاى عمره، اجازه ورود به درون کعبه داده نمى‏شود، که در این میان برخى بزرگان از شخصیت­هاى دولت­هاى اسلامى، مانند رؤساى جمهور کشورهاى اسلامى از این قاعده مستثنى هستند؛ بنابراین، شست­وشوى درون کعبه بیش از یک یا دو بار در سال ضرورتى نداشته که هم اکنون در موسم حج، هنگام تغییر جامه کعبه و برداشته شدن جامه پیشین از روى آن، کعبه را از درون شست­وشو داده و دیوارهاى درونى و بیرونى آن را خوش­بو مى‏سازند.[۳]


[۱] . فاسى، شفاء الغرام، ج ۱، ص ۱۴۶، ۱۵۴ و ۱۵۷٫

[۲] . ابن جبیر، الرحله، ص ۱۰۳و ۱۰۴؛ فاسى، شفاءالغرام، ج ۱، ص ۱۲۸

[۳] . انصارى، هادی و محمد الدقن، کعبه و جامه آن از آغاز تاکنون، ص ۲۷۴ و ۲۷۵٫




کلیدواژه ها:



ثبت نظر


7 + = 14