دایره المعارف اسلام پدیا » درِ كعبه مشرفه و تاريخچه آن‏
منوی اصلی

درِ کعبه مشرفه و تاریخچه آن‏

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۱ در باب: کعبه (خانه خدا)

نقل شده است که کعبه پس از حضرت ابراهیم (علیه السلام) منهدم گردید و به وسیله جرهمیان مجدداً بنا شد و بر آن درى دو لنگه قرار دادند و قفلى نیز بر آن زدند.

امّا به نظر مى‏رسد ساختمان جرهم و عمالقه، مانند ساختمان ابراهیم (علیه السلام) بوده و آن را به صورت سنگچین و بدون سقف و در ساخته‏اند؛ زیرا زندگى در دوران هاى اولیه و ابتدایى بیشتر ساده و طبیعى بوده است.

فاسى گفته است: نخستین کسى که در را بر کعبه نصب کرد، «تبع‏حمیرى» بود؛ زیرا نامبرده در اشعارى که بدین مناسبت در مکه سروده، از در کعبه و قفل آن یاد کرده است.

هنگامى که قریش ساختمان کعبه را آغاز کرد، درى بر آن قرار داد که این در از سطح زمین بلندتر بود. از آن هنگام به بعد، هیچ­گاه کعبه بدون در نبود و همواره در آن تغییراتى صورت مى‏گرفت. عبداللَّه بن زبیر به هنگام بناى کعبه، دو در بر آن نصب کرد.

این درها بر روى زمین قرار داشته و براى اولین بار، درها دو لنگه‏اى بود که تاکنون نیز چنین است.

پس از کشته شدن عبداللَّه بن زبیر، حَجّاج هنگام بناى کعبه، درِ غربى را که از سوى ابن زبیر قرار داده شده بود، برداشت و تنها درِ شرقى را بر کعبه نهاد. همچنین مانند بنای قریش، سطح آن را از زمین بالاتر برد. این تغییر در سال هفتاد و پنج هجرى صورت گرفت.

پس از حجاج، خلیفه عباسى، مقضى لأمر اللَّه به وسیله وزیر خود، جمال الدین در سال ۵۵۱ هجرى اقدام به ساختن درى براى کعبه نمود. این در به وسیله پوششى از صفحه‏هاى‏ طلا و نقره آذین گردیده بود.

به دستور خلیفه، این در جایگزین درِ قبلى کعبه شد و از چوب در قدیمى، تابوتى براى خویش ساخت. ملک مظفّر، پادشاه یمن در سال ۶۵۹ هجرى حج گزارد. او در آن هنگام فرمان به ساختن درى براى کعبه داد که این در به وسیله شصت رطل نقره مزین گردیده بود.

ناصر محمد بن قلاوون، پادشاه مصر درى براى کعبه ساخت که بر روى آن معادل سى و پنج هزار درهم تزیین گردیده بود. این در، در دوازدهم ذى حجه سال ۷۳۳ هجرى بر بناى کعبه قرار داده شد.

سپس ناصر حسن بن محمد قلاوون نیز در سال ۷۶۱ هجرى درى ساخته شده از چوب ساج بر کعبه نهاد. گفتنى است که این در، بارها زینت‏هاى آن اصلاح و ترمیم گردید.

سلطان سلیمان قانونى نیز در سال ۹۶۴ هجرى درى که در آن تزیین فراوان به کار رفته بود بر کعبه نهاد. در سال ۱۰۴۵ هجرى سلطان مراد عثمانى پس از ترمیم کعبه، طى مراسم با شکوهى در روز پنجشنبه بیستم ماه رمضان سال یاد شده، در گران­بها بر کعبه نهاد.

عبدالعزیز آل سعود (پادشاه عربستان) در دوران جدید (سال ۱۳۷۰ هجرى)، درى مزیّن به طلا و نقره جایگزین در پیشین- که ساخته سلطان مراد چهارم بود کرد.

درى که اکنون بر کعبه قرار دارد، داراى دو جدار بیرونى و درونى است که همه با طلاى بسیار زیبایى پوشیده شده است. گفته مى‏شود وزن درِ کعبه حدود دویست و هشتاد کیلوگرم است.

روى درِ کعبه به طرز بسیار زیبایى از آیات قرآن به خط ثلث مزیّن گردیده و قفل مطلّاى بسیار زیبایى، که بر روى آن آیات قرآنى نوشته شده است، در را قفل مى‏کند. این در از سوى ملک خالد پادشاه پیشین عربستان به کعبه اهدا گردیده است.‏[۱]


[۱]. انصارى، هادی و محمد الدقن، کعبه و جامه آن از آغاز تاکنون، ص ۷۷ و ۷۸٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


9 + 2 =