دایره المعارف اسلام پدیا » استلام حجرالاسود
منوی اصلی

استلام حجرالاسود

تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۱ در باب: کعبه (خانه خدا)

برای واژۀ استلام معانی مختلفی بیان شده است و از جملۀ آن عبارت است از: بوسیدن و لمس کردن است.

در لسان العرب آمده است: و اسْتَلَمَ الحَجر و اسْتَلأَمَهُ: قَبَّله أَو اعتنقه، حجر الأسود را بوسید، آنرا با دست مسح و لمس کرد.[۱]

استلام حجرالاسود، یکى از اعمال مستحبى است که پیامبر اکرم (صلّى اللّه علیه و آله) و ائمه اطهار (علیهم السّلام)، انجام دادن آن را بسیار سفارش کرده اند. و در بسیارى از روایات، استلام حجرالاسود به عنوان سنّت رسول خدا معرفى شده است.

امام صادق (علیه السّلام) مى فرماید: عمر بن خطاب از کنار حجرالاسود گذشت و گفت: اى سنگ! به خدا سوگند! ما مى دانیم تو سنگى هستى که هیچ ضرر و نفعى ندارى، فقط مى دانیم که رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله) تو را دوست داشت، و به همین جهت ما نیز تو را دوست داریم.

امیرالمؤمنین على (علیه السّلام) به عمر بن خطاب فرمود: اى پسر خطاب! به خدا سوگند! خداوند این سنگ را در روز قیامت حاضر مى کند در حالى که یک زبان و دو لب دارد و براى کسانى که تجدید میثاق کرده اند شهادت مى دهد… .[۲]

البته در استلام حجرالاسود رعایت حال دیگران  لازم است و چنانچه این کار موجب اذیت و آزار دیگران شود، بهتر است به جای استلام از دور به آن اشاره شود.

از امام رضا (علیه السّلام) پرسیدند: آیا در استلام حجرالاسود، وقتى مردم زیاد شدند و ازدحام کردند کسى حق دارد براى استلام آن، مبارزه کند؟ آن حضرت فرمود: در این صورت با دست خود به حجرالاسود اشاره کن.[۳]

در روایتى نقل شده است که در مکّه مردى از کارگزاران بنى امیّه زندگى مى کرد که به او ابن ابى عوانه مى گفتند. این شخص با اهل بیت پیامبر (علیهم السّلام) دشمنى داشت و هر گاه امام صادق (علیه السّلام) یا یکى از بزرگان اهل بیت (علیهم السّلام) وارد مکه مى شد، آن مرد او را به بازیچه مى گرفت. روزى نزد امام صادق (علیه السّلام) آمد در حالى که آن حضرت در طواف بود، به او عرض کرد: نظر شما درباره استلام حجرالاسود چیست؟ آن حضرت فرمود: رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله) آن را استلام مى کرد.

او عرض کرد: من ندیده ام شما آن را استلام کنى.

آن حضرت فرمود: نمى خواهم انسان ضعیفى را اذیت کرده یا خود اذیت شوم.

آن مرد به امام صادق (علیه السّلام) عرض کرد: من گمان مى کردم که رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله) آن را استلام مى کرد. یعنى به اذیت دیگران یا خودش کارى نداشت؟

امام صادق (علیه السّلام) فرمود: آرى، رسول خدا (صلّى اللّه علیه و آله) آن را استلام مى کرد ولى مردم وقتى پیامبر (صلّى اللّه علیه و آله) را مى دیدند، حقّش را ادا مى کردند و راه را براى او باز مى نمودند و لکن حقّ مرا ادا نمى کنند.[۴]


[۱]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۲، ص ۲۹۷٫

[۲] . صدوق، علل الشرایع، ج ۲، ص ۴۲۶٫

[۳]. کلینی، کافى، ج ۴، ص ۴۰۵٫

[۴]. همان، ص ۴۰۴ و ۴۰۵٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 2 = 8