دایره المعارف اسلام پدیا » امام کاظم (ع) و فرقه ها
منوی اصلی

امام کاظم (ع) و فرقه ها

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۳۹۱ در باب: امام موسی کاظم (ع)

امام کاظم (ع) بعد از شهادت پدر بزرگوارش با چند گروه از مردم مواجه شدند:

گروه اول معتقد شدند که جعفر بن محمد (ع) زنده است و نمى‏میرد، زیرا او قائم آل محمد (ع) و همان مهدى‏اى است که پیامبر (ص) ظهورش را بشارت داده است، این گروه نزد شیعه «ناووسیّه» نامیده شوند.

گروه دوم معتقد بودند که امام پس از جعفر بن محمد (ع)، عبد الله است که بزرگ‏ترین فرزند به جاى مانده آن حضرت بود. آنان به نام «فطحیّه» شهرت یافتند، زیرا عبد الله بن جعفر به لقب «افطح» شناخته مى‏شد. [۱]

 گروه سوم معتقد به امامت اسماعیل بن جعفر (ع) شدند اگر چه در این باره اختلافاتى هم بین خود داشته‏اند، گروهى از این دسته وفات اسماعیل را در زمان حیات پدرش انکار کرده‏اند، و می گویند وى زنده بود، و پدرش به امامت وى تصریح کرده است، این عده بسیار اندک بودند.[۲]

برخی نیز معتقد بودند که امام پس از جعفر بن محمد (ع)، اسماعیل است؛ زیرا در زمان پدرش وصیت به نام او انجام گرفته است و این فرقه «خطّابیه» هستند، پیروان ابو الخطاب که در کوفه قیام کرد و [سرانجام‏] عیسى بن موسى بن على عباسى او را از پاى درآورد. [۳]

بعضى از آنان عقیده دارند که اسماعیل در زمان پدرش وفات کرد، جز این که وى قبل از وفاتش به امامت فرزندش محمد تصریح کرده و این محمد پس از وى امام است، این جمعیت را قرامطه می گویند، که نسب آنان را به مردی که نام او قرمطویه بود، می­رسانند و این جماعت را مبارکیه هم می گویند؛ زیرا که نسب آنان به مبارک غلام اسماعیل ابن جعفر (ع) می­رسد.[۴]

سپس پیروان محمد بن اسماعیل پس از مرگ او به دو گروه منشعب شدند: گروهى به پیشوایى محمد بن جعفر گردن نهادند که به «سمطیه» شهرت یافتند.

گروهى دیگر گفتند امامت از آن بزرگ‏ترین فرزندان [امام‏] جعفر بن محمد (ع) است که پس از او [زنده‏] ماند؛ و او عبد الله بن جعفر است. وقتى عبد اللّه وفات کرد، پیروانش به امامت موسى بن جعفر (ع) بازگشته و او را وصىّ عبد الله بن جعفر پنداشتند.

گروه چهارم امامت را پس از جعفر بن محمد (ع) از آن فرزندش موسى (ع) دانستند و در آن حضرت توقف نمودند که به «واقفیه» شهرت یافتند.[۵]



[۱]. ناشئ، اکبر، فرقه‏هاى اسلامى و مسأله امامت‏، ترجمه، ایمانى‏، علیرضا، ص ۷۲٫

[۲]. طبرسی، إعلام الورى بأعلام الهدى، ص ۲۹۵٫

[۳]. فرقه‏هاى اسلامى و مسأله امامت‏، ترجمه، ایمانى‏، علیرضا، ص ۷۲٫

[۴]. إعلام الورى بأعلام الهدى، ص ۲۹۵٫

[۵]. فرقه‏هاى اسلامى و مسأله امامت‏، ترجمه، ایمانى‏، علیرضا، ص ۷۲٫




کلیدواژه ها:



ثبت نظر


2 + 9 =