دایره المعارف اسلام پدیا » مفهوم لغوی معرفت شناسی
منوی اصلی

مفهوم لغوی معرفت شناسی

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۱ در باب: معرفت شناسی

«معرفت شناسی»[۱] به معنای شناخت معرفت است؛ یعنی این که ما چگونه می توانیم شناخت پیدا کنیم. تعاریف مختلفی برای آن ارائه شده است. این اصطلاح، در زبان انگلیسی دو ریشه دارد[۲]؛ نخست «Epistemology» و دوم «Theory of knowledge».

  واژه«Epistemology» از دو ریشه یونانی[۳][۴]«Episteme » به معنای«علم و معرفت» (knowledge) و دیگری«Logos» به معنای « نظریه» (Theory) گرفته شده است که در مجموع به معنای « نظریه شناخت» به کار می‌رود.[۵]

  واژه دیگر« Theory of knowledge» که معادل عربی آن «نظریه المعرفه» است با وجود آن که از عمر آن بیش از یک قرن نمی‌گذرد ولی بیش از واژه نخست استعمال دارد.[۶]


[۱]. در لغت انگلیسی Theory of knowledge=Epistemology=Gnostology، در لغت عرب به «نظریه المعرفه» مشهور است، در فارسی به معرفت شناسی و شناخت شناسی معروف است.

[۲]. The Dictionary of philosophy, ed.D.D.Runes,p.94

[۳]. The Oxford English Dictionary,ed.R.W.Burchfield,Vol.5,p.338.”Episteme:[knowledge,Scientific knowledge, a system of understanding]

[۴]. با نگاه دقیق به کاربرد دو واژه Episteme و knowledge درانگلیسی، اختلاف آنها بدین صورت روشن می شود که اولی در علم به «کلیات» و دومی در علم به امور« جزئی» استعمال می‌شود.

[۵]. علاوه بر دو واژه فوق، واژه دیگری که برای معرفت شناسی استعمال می‌شد،  Gnostology (گناستولوژی) است.

[۶]. برای آگاهی بیشتر رجوع شود به: مصباح یزدی، محمد تقی، معرفت شناسی:پیشینه و تعاریف، فصلنامه ذهن، سال ۱۳۷۹ش، شماره ۱، ص ۶-۷؛ خسرو پناه، عبدالحسین، نظریه المعرفه؛ فصلنامه ذهن، سال ۱۳۷۹ش، شماره ۳؛ ص ۱۷۹ – ۱۸۴٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


9 + = 16