دایره المعارف اسلام پدیا » ایده آلیسم(منکران معرفت)
منوی اصلی

ایده آلیسم(منکران معرفت)

تاریخ: ۰۲ مهر ۱۳۹۱ در باب: معرفت شناسی

اگر نگاهی به تاریخ فلسفه بیاندازیم معلوم می­شود که با پاسخ  دادن به سؤال فوق، مکاتب فلسفی متعددی به وجود آمدند. در یک نگاه کلی کسانی که «واقعیت» و به تبع آن «معرفت» و امکان رسیدن به آن را قبول داشتند تحت مکتب «رئالیسم» گرد آمده و گروهی که منکر اصل واقعیت شده و راه رسیدن به معرفت و مطابقت با واقع و … را منکر شدند تحت عنوان «ایده‌آلیسم» جمع شدند و گروه اخیر با توجه به انکار یکی از عناصر معرفت به چند دسته تقسیم می‌شوند:

دسته اول «سوفسطائیان»­اند که منکر اصل واقعیت هستند[۱] و دسته دوم «شکاکان» می باشند  که عنصر اول تعریف یعنی «باور» را منکرند[۲] و دسته سوم هم «پلورالیست‌ها» که عنصر دوم، « صدق »را نپذیرفته اند[۳]، طبق این قول هر معرفتی صادق است و دسته چهارم هم که نسبی گرایان­اند عنصر سوم تعریف یعنی‌ «توجیه» را قبول ندارند.[۴]

پس کسی که همه معرفت و واقعیت را انکار بکند در حقیقت به یک «شکاکیت مطلق و جهانی» مبتلا شده است که برای درمان چنین شخصی برخورد فیزیکی را توصیه می کنند[۵]. اما اگر کسی منکر بخشی از واقعیت بشود دچار «شکاکیت منطقه ای» شده که نهایتا منجر به انکار برخی از معرفت­ها در حوزه خاصی می­شود که شکاکیت این گروه با بحث و استدلال قابل حل می­باشد.[۶]


[۱] خسروپناه، عبدالحسین و پناهی آزاد، حسن، نظام معرفت شناسی صدرائی، صص۲۰۱و۲۰۲٫

[۲] همان، ص ۲۰۶٫

[۳] همان، ص ۲۲۴٫

[۴] همان، ص ۲۱۸٫

[۵] چنین پیشنهادی از طرف شیخ الرئیس در «الهیات شفاء، ص۱۱» مطرح شده که صدرالمتالهین هم در «الحاشیه علی الالهیات، ص۶۱» آن را پذیرفته­اند.

[۶]. منزه، مهدی، اهم مسائل معرفت شناسی

 http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=38198#_ftnref4




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 1 = 5