دایره المعارف اسلام پدیا » شرط چهارم وجوب امر به معروف و نهی از منكر
منوی اصلی

شرط چهارم وجوب امر به معروف و نهی از منکر

تاریخ: ۲۶ شهریور ۱۳۹۱ در باب: امر به معروف و نهی از منکر

چهارمین شرط از شرائط وجوب امر به معروف و نهی از منکر، عدم وجود مفسده است و آن این است که، عمل به فریضه، باعث تحقق مفسده دیگری نشود. اگر آمر یا ناهی علم و یا گمان داشته باشد که در صورت اقدام به امر به معروف و نهی از منکر، ضرر و زیان جانی یا حیثیتی و آبرویی و همچنین آسیب مالی قابل توجه به خود شخص یا نزدیکان و دیگر مؤمنان وارد خواهد شد، وجوب فریضه ساقط می شود. حتی اگر این پیش بینی در حد علم و ظن هم نباشد؛ ولی در حدی است که عقلا احتمال ضرر می دهند، عمل به فریضه واجب نخواهد بود.[۱] البته در مواردی که گفته شد، نه تنها عمل به فریضه واجب نمی شود، بلکه چون القای نفس در تهلکه (به خطر انداختن جان و مال) محسوب می شود، از حرمت شرعی نیز برخوردار خواهد شد (حرام است)؛ یعنی مکلّف نمی تواند با وجود احتمال (عقلایی) بروز ضرر نسبت به جان، حیثیت و یا اموال قابل توجه، باز به انجام فریضه اصرار نماید. بله، اگر توجه ضرر به مال خود شخص است و این ضرر در حدی نیست که او را دچار سختی و شدّت نماید، می تواند آسیب مالی را تحمل کرده و به انجام فریضه اقدام کند.[۲]


[۱] . ر.ک: موسوی خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله ، ج ۱، ص ۴۴۸، م ۱٫

[۲]. همان، ص ۴۴۹، م ۴؛ باید توجه داشت که احتمال عقلایی که فقها برای تجویز ترک فریضه مد نظر دارند، احتمالی است که منجر به خوف وقوع ضرر شود. مبنای امام خمینی همچون مبانی برخی فقهای دیگر، بر این اساس می باشد. در این باره رجوع شود به: حکیم طباطبایى‌، سید محسن، منهاج الصالحین، ج ۱، ص ۴۸۹٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 5 = 14