دایره المعارف اسلام پدیا » ادب پرهيز از دشنام در امر به معروف و نهى از منکر
منوی اصلی

ادب پرهیز از دشنام در امر به معروف و نهى از منکر

تاریخ: ۲۷ شهریور ۱۳۹۱ در باب: امر به معروف و نهی از منکر

امر به معروف و نهى از منکر، فریضه و واجب است، اما براى اجراى آن نباید پا از حدود شرع بیرون گذاشت. این واجب از آنهایى است که نمى‏توان براى اجراى آن واجب ‏هاى دیگر را فروگذاشت و به محرماتى دیگر مرتکب شد. یکى از محرمات رایج در اجراى این فریضه، بدزبانى و دشنام‏ گویى است، که آمر و ناهى مى‏پندارد چون حق با او است، مى‏تواند از هر زبانى و واژگانى استفاده کند. منطق قرآن و دستور خداوند متعال به موسى و هارون‏ (ع)[۱] باید در این زمینه راهنماى هر مسلمانى باشد. قرآن کریم حتى دشنام دادن به مشرکان را درست نمى‏شمارد[۲] و مؤمنان را کسانى مى‏داند که از هرگونه لغوى دورى مى‏گزینند[۳] و حتى به جاهلان پاسخى در خور و مسالمت‏آمیز مى‏دهند.[۴] هدف از امر و نهى، نفوذ در دل‏ها و برانگیختن مردمان در جهت پدید آوردن معروف و از میان برداشتن منکر است؛ حال آن‏که دشنام‏ گویى مانع از نفوذ و سد راه همدلى است. اگر هم کم‏ترین امکان تأثیرى در میان باشد، دشنام دادن و بدگویى، آن‏را از میان مى‏برد؛ از این‏رو در منظومه فکرى امام على‏ (ع)، جایى براى دشنام دادن وجود ندارد و ایشان روا نمى‏دارد که مسلمانى دهان خود را بدان بیالاید. حضرت چون در جنگ صفین دید که یارانش به لشکریان معاویه دشنام مى‏دهند، آنان را از این کار برحذر داشت و فرمود: من خوش ندارم شما دشنام گو باشید؛ لیک اگر کرده‏ هاى آنان را بازگویید و حالشان را یاد آوری کنید، به صواب نزدیک‏تر و در عذرخواهى رساتر خواهد بود.[۵]


[۱]. طه ۴۴٫

[۲]. انعام ۱۰۸٫

[۳]. مؤمنون ۳٫

[۴]. فرقان ۶۳٫

[۵]. نهج‏البلاغه، خطبه ۲۰۶ (ترجمه شهیدى).




کلیدواژه ها:



ثبت نظر


4 + 7 =