دایره المعارف اسلام پدیا » اهل حق و تناسخ و حلول
منوی اصلی

اهل حق و تناسخ و حلول

تاریخ: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۱ در باب: اهل حق

«تناسخ‏»، یعنى حلول روح از قالبى به قالب دیگر، که در مذهب اهل حق، سنگ اساس عقاید ایشان است.

حلول ذات(روح) را «دونادون‏» می­گویند. به عقیدۀ ایشان در تن هر کس ذره‏اى از ذرات الهى موجود است و ظهور روحانى حق در صورت جسمانى پاکان و برگزیدگان، همیشه در گردش مى‏باشد، که آن را گردش مظهر به مظهر می­نامند. در این باره آنان معتقد به هفت جلوه پیاپی هستند و مى‏گویند: هر بار خداوند حق تعالى با چندتن از فرشتگان مقرب خود، به صورت اتحاد در بدن­هاى خاکى «حلول‏» مى‏نماید، این «حلول‏» به منزله لباس پوشیدن و کندن است، که آن را به فارسى جامه و به ترکى «دون‏» می گویند و این همان است که در فلسفه برهمایى هندوئى، به لفظ «کارما» آمده است. چنان که در کتاب «سرانجام‏» آمده است: «خداوند در ازل درون درى مى‏زیست، سپس براى نخستین بار تجسم یافت و به صورت شخصى به نام خداوندگار یا کردگار جهان مجسم شد و بار دوم به صورت على (ع) ظاهر گشت». در کتب مذهبى ایشان آمده است که از رنج مرگ نهراسید، باکى از مرگ نیست؛ زیرا مرگ آدمى، شبیه به پنهان شدن مرغابى زیر آب است؛ یعنى در جایى پنهان مى‏شود و در جاى دیگر سر بر مى‏دارد. منظور از این «تناسخ‏» و جاى به جاى شدن از بدنى به بدن دیگر رفتن، و پاک شدن آدمى از گناهان است. هرگاه خداوند به صورت بشر برجسته‏اى ظاهر شود، چهار فرشته که آنها را چهار ملک می­گویند، در ابدان دیگران تجسم مى‏پذیرد، همان­طور که خداوند در هفت صورت تجلى مى‏کند، فرشتگان نیز در هفت صورت تجلى می­نمایند، چنان که در کتاب عهد سلطان صهاک فرشته‏اى به صورت سلمان و در عهد خداوندگار فرشته‏اى به صورت بنیامین در آمد.

در کتاب «سرانجام‏» آمده است که فرشتگان، صادر از خداوند هستند، نخستین ایشان از زیر بغل خداوندگار، دومین آنها از دهان او، سومین آنها از نفسش، چهارمین از عروقش و پنجمین از نورش پیدا شد.

در کتاب دیگرى آمده است که بنیامین از عرق خداوندگار پیدا شد و آن رمز تواضع و فروتنى است، داوود از نفس او، وى رمز خشم و غضب است، موسى از سبلتان[۱] او، وى رمز رحمت است و رزبار از نبض او و او رمز احسان و نیکى است.[۲]


[۱].سبیل.

[۲]. مشکور،محمد جواد،فرهنگ فرق اسلامی،ص۸۷، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ چهارم، مشهد، ۱۳۸۴ش.




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


2 + = 3