دایره المعارف اسلام پدیا » منابع مشترک فقه اهل سنّت و شیعه
منوی اصلی

منابع مشترک فقه اهل سنّت و شیعه

تاریخ: ۱۶ فروردین ۱۳۹۱ در باب: فقه اهل سنت

منابع مشترک فقه اهل سنت با یک­دیگر و با شیعه عبارت است از قرآن و سنّت و اجماع. تفاوتى که هست در نحوۀ برداشت از قرآن و در محدودۀ سنّت و در نحوۀ حجّیت اجماع در استنباط احکام مى‌باشد.[۱]

بسیارى از اهل سنّت ادلّۀ احکام را چهار دلیل قرار مى‌دهند و پس از کتاب و سنّت و اجماع، قیاس را ذکر مى‌کنند.[۲] برخى از آنان از دلیل چهارم با تعبیر «قیاس و اجتهاد» یاد کرده‌اند[۳] و برخى به دلیل «العقل و الاستصحاب» تعبیر نموده‌اند.[۴] به نظر مى‌رسد که آنان «دلیل عقل» را تعبیرى مرادف با قیاس و استحسان و … قرار مى‌دهند.[۵]

در اصول فقه اهل سنّت، مسائل عقلى که دخیل در استنباط هستند به صورت یک بحث تحلیلى و منضبط مطرح نشده است. آن چه از مباحث عقلى که در اصول فقه متأخّرین شیعه مطرح است، آنان به صورت متفرّق مطرح کرده‌اند، و کمتر به تقسیمات حکم عقل و یا ملاک حجیّت عقل و نحوۀ استنباط از دلیل عقل پرداخته‌اند.[۶]



[۱]. مکارم شیرازى، ناصر، دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۵۸، مدرسه امام على بن ابى طالب علیه السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۲۷ق.

[۲]. همان، ص ۱۸۷، به نقل از اللکنوی، عبدالعلی، فواتح الرحموت شرح مسلم الثبوت، ج ۲، ص ۲۴۶، دار الکتب العلمیه، چاپ اول، ۱۴۲۳ق؛ المهذب فى اصول الفقه المقارن، ج ۲، ص ۹۵۶٫

[۳]. همان، به نقل از المعتمد فى اصول الفقه (بصرى معتزلى)، ج ۲، ص ۱۸۹٫

[۴]. همان، به نقل از المستصفىٰ، ج ۱، ص ۲۱۷٫

[۵]. همان، به نقل از الادلّه العقلیّه و علاقتها بالنقلیّه.

[۶]. همان.




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


9 + = 13