دایره المعارف اسلام پدیا » دورۀ دوم فقه اهل سنت
منوی اصلی

دورۀ دوم فقه اهل سنت

تاریخ: ۱۶ فروردین ۱۳۹۱ در باب: فقه اهل سنت

عصر ظهور مذاهب فقهى

این دوره از اوایل قرن دوم آغاز و تا اوایل قرن چهارم ادامه یافت. در پایان قرن اوّل و اوایل قرن دوم، نسلى از فقها به وجود آمدند که شروع به تدوین فقه کردند و به گسترش فروعات فقهى پرداختند. مذاهب فقهى فراوان شد، هر شهرى فقیهى داشت که رأى او بر آراى سایر فقها در آن دیار برترى داشت و هر عالمى شیوه‌اى در استنباط احکام براى خود برگزید، گفته شده: «مذاهب گوناگون در آن عصر به بیش از صد مذهب رسیده بود».[۱] از میان این مذاهب به عنوان نمونه می توان به مذهب حسن بصرى، مذهب سفیان ثورى، مذهب ظاهرى، مذاهب حنفی، مالکی، شافعی، حنبلی و …اشاره نمود.[۲]

ویژگى‌هاى دورۀ دوم:

مهم ترین ویژگی­هاى این دوره از این قرار است:

۱٫ علم فقه از سایر علوم جدا شد و خود علمى مستقل گردید.

۲٫ عقل‌گرایى و فتوا، بر اساس رأى و نظر گسترش یافت؛ زیرا فقهاى اهل سنّت در میان جامعه خود با پرسش هاى تازه‌اى مواجه مى‌شدند و چون پاسخش را از کتاب و سنّت نمى‌یافتند، بسیارى از آنان به نظر و رأى و قیاس و مانند آن روى مى‌آوردند.

۳٫ مذاهب فقهى در این دوره گسترش فراوان یافت و بر اساس برخى از نقل ها تنها از سدۀ دوم تا نیمه چهارم، ۱۳۸ مذهب به وجود آمد.[۳]

۴٫ کثرت آرا و فتاوا در یک مسئله، از ویژگی هاى مهم این دوره بود، که به اختلاف مصادر فتوا و استنباط برمى‌گشت  و همین امر مقدّمۀ محدود ساختن مذاهب در دورۀ بعد، از سوى حاکمان گردید.



[۱]. مکارم شیرازى، ناصر، دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۳۷، مدرسه امام على بن ابى طالب علیه السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۲۷ق، به نقل از دائره المعارف بزرگ اسلامى، ج ۶، ص ۶۰۵٫

[۲]. همان، ص ۱۳۷-۱۴۲٫

[۳]. همان، ص ۱۴۲، به نقل از دائره المعارف بزرگ اسلامى، ج ۶، ص ۶۰۵٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


2 + = 10