دایره المعارف اسلام پدیا » نام، کنیه و القاب حضرت‏ زینب (س)
منوی اصلی

نام، کنیه و القاب حضرت‏ زینب (س)

تاریخ: ۱۳ اسفند ۱۳۹۰ در باب: زینب کبری (س)

نام حضرت‏ زینب (س):

هنگامى که آن حضرت، متولّد شد، مادرش حضرت زهرا (س) او را نزد پدرش امیر المؤمنین (ع) آورده گفت: این نوزاد را نام گذارى کنید. با این که معمول است غالباً والدین نام فرزندان خود را انتخاب می کنند، ولی حضرت فرمود: من از رسول خدا (ص) در این کار جلو نمى‏ افتم. در این ایام، حضرت رسول (ص) در مسافرت بودند. پس از مراجعت از سفر، امیر المؤمنین (ع) به حضرت عرض کرد: نامى براى این نوزاد انتخاب کنید، رسول خدا (ص)  فرمود: من بر پروردگارم، در این امر، سبقت نمى‏گیرم. در این هنگام جبرئیل (ع) فرود آمده، سلام خداوند بزرگ را به پیامبر ابلاغ کرده و گفت: نام این نوزاد را «زینب»[۱] بگذارید! خداوند این نام را براى او برگزیده است، آن گاه مصایب و مشکلاتى را که بر آن حضرت وارد خواهد شد، بازگو کرد. پیامبر اکرم (ص) گریست همان طور که هنگام ولادت امام حسین (ع) گریست، و فرمود: «هر که بر مصیبت های این دختر بگرید مانند آن است که بر دو برادرش؛ یعنی حسن و حسین (ع) گریسته باشد».[۲]

کنیه حضرت زینب (س):

کنیۀ حضرت زینب (س) امّ کلثوم و امّ الحسن است. بعضی گفته اند: بر صحّت و سقم آن آگاهى پیدا نکردیم،[۳] ولی بعضی دیگر معتقدند: کنیۀ آن حضرت، تنها امّ کلثوم است.[۴]

القاب حضرت زینب (س):

حضرت زینب (س)، القاب زیادی دارند که در ذیل به بعضی از آنها به همراه معانی شان اشاره می شود:

۱- عالمه غیر معلّمه: داناى بی آموزگار.

۲- فهمه غیر مفهّمه: فهمیده بدون‏ فهماننده.

۳- کعبه الرّزایا: قبله رنج ها.

۴- نائبه الزهراء (س): جانشین و نماینده حضرت زهرا (س).

۵- نائبه الحسین (ع): جانشین و نماینده حضرت حسین (ع).

۶- ملیکه الدنیا: ملکه جهان، شه بانوى گیتى.

۷- عقیله بنی هاشم[۵]: بانوی خردمند بنی هاشم،‏ عقیله النساء: خردمند بانوان، عقیله خدر الرساله: خردمند پرده‏نشینان رسالت، عقیله الطالبیین: زن خردمند از خاندان حضرت ابو طالب (و در بین طالبیان)، عقیله الوحى: بانوى خردمند وحى، عقیله النبوّه: بانوى خردمند پیامبرى، عقیله القریش: بانوى خردمند از قریش، سیده العقائل: بانوى زنان خردمند.

۸- عدیله الخامس من اهل الکساء: همتاى پنجمین نفر از اهل کساء (امام حسین) (ع).

۹- کفیله السجّاد: سرپرست حضرت سجّاد (ع).

۱۰- سرّ أبیها: راز پدرش على (ع).

۱۱- الصدّیقه الصغرى: صدّیقۀ کوچک تر. به این لقب ملقب شده تا با مادرش صدّیقه کبرى فاطمه زهرا (س)، اشتباه نشود. چه این که به ایشان زینب کبرى گفته مى‏شود تا میان او و دیگر خواهرش (ام کلثوم) که به نام و کنیه او خوانده مى‏شود، فرق باشد.

۱۲- عابده آل على: پارساى خاندان على (ع).

۱۳- بطله کربلاء: قهرمان کربلا.

۱۴- عظیمه بلواها: بانویى که امتحانش بس بزرگ بود.

۱۵- الباکیه: بانوى گریان.

۱۶- سلیله الزهراء: چکیده و خلاصه حضرت زهرا.

۱۷- امینه اللّه: امانت‏دار الاهى.

۱۸- آیه من آیات اللّه: نشانى از نشانه‏هاى خداوند.

۱۹- مظلومه وحیده: ستمدیده تنها.

۲۰- صابره محتسبه: پایدارى‏کننده به حساب خداوند و براى خداوند.[۶]



[۱]. گفته شده: زینب، به معنای درخت خوش منظر یا مرکب از «زین» و «أب»، به معنای زینت پدر است. ر.ک: نمایه: شخصیت حضرت زینب (س) در کلام پیامبر اکرم (ص)، سؤال ۲۲۳۹ (سایت اسلام کوئست: ۲۸۵۶)؛ انصارى زنجانى، اسماعیل، الموسوعه الکبرى عن فاطمه الزهراء سلام الله علیها، ج ‏۵، ص ۳۷۱، دلیل ما، چاپ اوّل، قم، ۱۴۲۸ق‏.

[۲]. الموسوعه الکبرى عن فاطمه الزهراء سلام الله علیها، ج ‏۱، ص ۱۴۴، «و بکى علیه کما بکى على الحسین (ع) و قال: «من بکى على مصائب هذه البنت کان کمن بکى على أخویها الحسن و الحسین (ع)».

[۳]. رحمانى همدانى، احمد، فاطمه زهرا علیها السلام شادمانى دل پیامبر، افتخارزاده‏، سید حسن، ص ۸۵۴، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، چاپ چهارم، تهران‏، ۱۳۸۱ش‏.

[۴]. جزائری، سید نورالدین، خصائص زینبیه، محقق: باقری بیدهندی، ناصر، ص ۶۵ و ۶۶، مسجد مقدس جمکران، چاپ هفتم، قم، ۱۳۸۷ش.

[۵]. الموسوعه الکبرى عن فاطمه الزهراء سلام الله علیها، ج ‏۵، ص ۳۷۰٫

[۶]. همان، ص ۸۵۵ و ۸۵۶، به نقل از کتاب «زینب کبرى» تألیف نقدى و «الخصائص الزینبیّه» تألیف جزائرى و «الانوار القدسیه» دیوان آیه اللّه غروى اصفهانى و «عقیله الوحى» تألیف سیّد شرف الدّین.




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


3 + 7 =