دایره المعارف اسلام پدیا » علم و معرفت حضرت زینب (س)
منوی اصلی

علم و معرفت حضرت زینب (س)

تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۳۹۰ در باب: زینب کبری (س)

حضرت زینب کبری (س)، علم خود را از طریق غیب و الهام و از طریق جد بزرگوارش، پدر ارجمند، مادر گرامی و برادران عزیزش (ع) دارد، که متصل به وحی هستند.

دربارۀ مقام علمی آن حضرت گفته شده: «زینب (س) در شهر علم پیامبر (ص) رشد یافته سپس در دامن دروازه علم آن حضرت -امیر المؤمنین على (ع)- بزرگ شده، از سینۀ مادرش حضرت زهرا (س) شیر مکیده و تغذیه کرده است و عمرى را با دو امام بزرگوار که نوه‏هاى رسول خدا هستند، به سر برده و آنان شهد علم را به کام او ریخته و به او چشانیده‏اند. او گنجینه علوم آل محمّد (ع) و نمونه فضایل آنان است».[۱]

حضرت زینب (س) از جمله راویان حدیث می باشد. ایشان از مادر، پدر، برادرانش، امّ سلمه، امّ هانى و دیگر زنان روایت مى‏کرد و از جمله کسانى که از او روایت کرده‏اند، ابن عبّاس، على بن الحسین (امام سجاد) (ع)، عبد اللّه بن جعفر، فاطمه صغرى دختر امام حسین (ع) و دیگران هستند.[۲]

شیخ طبرسى (ره) می گوید: حضرت زینب (س) روایات بسیارى را از قول مادرش حضرت زهرا (س) روایت کرده است.[۳]

ابن عباس، سخنان حضرت زهرا (س) در مورد فدک را از حضرت زینب (س) با این عبارت نقل می‌کند و می‎گوید: «بانوی خردمند ما زینب (س) گفت…»[۴] و همین بس که در بنی‎هاشم به «عقیله»؛ یعنی بانوی خردمند معروف بود.

از سخنان حضرت زینب (س) در طول مسافرت کربلا، کوفه و شام و خطبه‌ها و سخنرانی‎هایی که در فرصت‌های مختلف در برابر ستم­کاران و طاغوتیان آن زمان و مردم دیگر ایراد فرمود، به خوبی معلوم می‌شود که مراتب علم و دانش و کمال آن بانوی بزرگوار از راه تحصیل و تعلیم اکتسابی نبوده و بهره‌ای الاهی و جنبه خارق‎العاده داشته است. شاهد این مطلب، کلام امام سجاد (ع) است که پس از خطبه کوفه به او فرمود: «عمه جان آرام باش و سکوت اختیار کن که تو بحمد الله دانشمندی بدون آموزگار، و فهمیده ای بدون فهماننده هستى».[۵]

از فاضل دربندى در ضمن بیان این فرمایش حضرت سجّاد (ع) نقل شده که این سخن، خود دلیل و حجّت بر آن است که زینب دختر حضرت امیر المؤمنین (ع) «محدّثه» بوده؛ یعنى به او الهام مى‏شده و علم او از علوم لدنّى و آثار باطنى مى‏باشد.[۶]

علّامه فاضل، سیّد نور الدّین جزائرى در کتاب خود می نویسد:

در دوران حکومت حضرت على (ع)، حضرت زینب (س) مجلس درسى در خانه خود ترتیب داده بود و براى زنان، قرآن، تفسیر مى‏کرد. روزى تفسیر آیه شریفۀ «کهیعص»[۷] را بیان مى‏کرد که حضرت على (ع) وارد شد و به او فرمود: نور چشمم! شنیدم آیه شریفۀ «کهیعص» را تفسیر مى‏کردى؟ گفت: آرى. فرمود: «این رمزى است براى مصیبتى که بر شما خاندان پیامبر (ص) وارد مى‏شود. بعد حضرت مصائب را تشریح فرمود و زینب (س) با صداى بلند گریه کرد».[۸]

در فضل و معرفت آن حضرت همین بس که حضرت صادق (ع) به رفتار و کردار او در واقعه عاشورا استدلال کرده است، چنان که در کتاب «جواهر الکلام» مرحوم نجفی، در جواز و عدم جواز دریدن جامه در مرگ پدر و برادر از حضرت صادق (ع) روایت شده که فرمود: در عزاى حسین بن على (ع) زنان فاطمى گریبان دریده بر خود سیلى زدند که‏ بر کسى همچون حسین بن على (ع) بر صورت ها نواختن و گریبان ها چاک زدن جا دارد. صاحب جواهر در ذیل این حدیث مى‏گوید: مسلّم است که در آن میان دختران و خواهران حضرت (و از جمله زینب) (س) نیز بوده‏اند.[۹]

در فضل حضرت زینب (س) همین بس که پس از حادثۀ عاشورا نیابت خاصّى از طرف امام حسین (ع) داشت و مردم در مسائل حلال و حرام به او مراجعه کرده و از او مى‏پرسیدند، تا این که حضرت سجّاد (ع) از آن بیماری که به مصلحت الاهی به آن مبتلا شده بود بهبودی یافت.[۱۰]



[۱]. رحمانى همدانى، احمد، فاطمه زهرا علیها السلام شادمانى دل پیامبر، افتخارزاده‏، سید حسن، ص ۸۶۴، دفتر تحقیقات و انتشارات بدر، چاپ چهارم، تهران‏، ۱۳۸۱ش‏.

[۲]. همان، ص ۸۶۵٫

[۳]. طبرسی، فضل بن حسن، إعلام الورى بأعلام الهدى‏، ج۱، ص ۳۹۶ و ۳۹۷، چاپ اول، آل البیت، قم ، ۱۴۱۷ ق.

[۴]. قمی، شیخ عباس، سفینه‏البحار، ج ۱، ص ۵۵۸، کتاب نامه تکمیل شود.

[۵]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ۴۵، ص ۱۶۴، نشر اسلامیه، چاپ دوم، تهران، ۱۳۹۵ق.

[۶]. فاطمه زهرا علیها السلام شادمانى دل پیامبر، ص ۸۶۵٫

[۷]. مریم، ۱٫

[۸] . جزائری، سید نورالدین، خصائص زینبیه، محقق: باقری بیدهندی، ناصر، ص ۸۲ و ۸۳، مسجد مقدس جمکران، چاپ هفتم، قم، ۱۳۸۷ش.

[۹]. نجفى، محمد حسن‌، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، محقق: قوچانى، عباس و آخوندى، على، ‌ج ۴، ص ۳۰۷، دار إحیاء التراث العربی‌، چاپ هفتم‌، بیروت، بی تا.

[۱۰]. خصائص زینبیه، ص ۲۵۷-۲۵۹٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


5 + = 8