دایره المعارف اسلام پدیا » مودّت و محبّت به اهل بیت (ع)
منوی اصلی

مودّت و محبّت به اهل بیت (ع)

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۳۹۰ در باب: اهل بیت

در آیۀ مودّت: «قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبى‏»؛[۱]، ‏درخواست مودّت به “القربى”؛ یعنی اهل بیت پیامبر (ص) شده است.

«مودّت» از «ودد»[۲] (به فتح و ضمّ و کسر اوّل)، محبّت و دوست داشتن چیزی و آرزو داشتن نسبت به آن است، و یا هر دو معنا در این واژه به کار می رود.[۳] «محبّت» از «حبّ»، به معنای دوست داشتن، خواستن و میل به چیزی است.[۴]

مفسّران قرآن، از جهت استعمالات قرآنی، مودّت و محبّت را به «دوستی» ترجمه نموده اند و ظاهراً فرقی بین این دو از جهت استعمالات قرآنی و مفهومی قائل نشده اند؛[۵] مانند آنچه ذیل آیۀ شریفۀ «إلا المودّه فی القربی» گفته اند.

اما از جهت درجه و مقام دوستی، با توجه به روایات، شاید بتوان گفت که مودّت درجه ای بالاتر از محبت است؛ مانند روایاتی که بیانگر این است:

ألف. مودّت، برای تثبیت و تأکید محبت و دوستی، نیاز به ابراز و اظهار دارد.[۶]

ب. ضدّ مودّت، عداوت و دشمنی بوده، ولی ضدّ حُبّ، بغض است؛ و بدیهی بوده که عداوت و دشمنی چیزی بالاتر از بغض است؛ در نتیجه، مودّت بالاتر از محبت خواهد بود.[۷]

در آیه‏اى دیگر آمده که: «قُلْ ما سَأَلْتُکُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَکُمْ إِنْ أَجْرِیَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ هُوَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ شَهیدٍ[۸]؛ پاداشى که از مردم خواسته شده تنها به سود آنها است و اجر و پاداش پیامبر (ص) تنها بر خدا است».

از ضمیمه کردن آیۀ مودّت و این آیه مى‏توان نتیجه گرفت که پیامبر گرامى اسلام‏ (ص) هم مانند سایر پیامبران، پاداشى براى خود نخواسته است، بلکه مودّت خویشاوندان (عترت و اهل بیت) او، راهى است به سوى خدا و در واقع به نفع خود مردم است.



[۱]. شورى، ۲۳، بگو: من هیچ پاداشى از شما بر رسالتم درخواست نمى‏کنم جز دوست‏داشتن نزدیکانم».

[۲]. که ادغام آن «ودّ» است.

[۳]. خسروى حسینى، سید غلامرضا، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن‏، مرتضوى‏، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش؛ قرشى، سید على اکبر، قاموس قرآن، ج ۷، ص ۱۹۲، دار الکتب الإسلامیه، چاپ ششم، چاپ تهران، ۱۳۷۱ش.

[۴]. مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی – فارسی، ص ۷۸۸، بی جا، بی تا؛ قاموس قرآن، ج ۲، ص ۹۳٫

[۵]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۹، ص ۲۱۱، دار الکتب الإسلامیه، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.

[۶]. مانند: «حسن الخلق یورث المحبّه و یؤکد المودّه»، تمیمى آمدى، عبدالواحد بن محمد، غررالحکم، ص ۲۵۵، دفتر تبلیغات اسلامى، قم، ۱۳۶۶ش؛ «إِذَا أَحْبَبْتَ رَجُلًا فَأَخْبِرْهُ بِذَلِکَ فَإِنَّهُ أَثْبَتُ لِلْمَوَدَّهِ بَیْنَکُمَا»، کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۲، ص ۶۴۴، دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۶۵ش.

[۷]. مانند:«… وَ الْمَوَدَّهُ وَ ضِدَّهَا الْعَدَاوَهَ… وَ الْحُبُّ وَ ضِدَّهُ الْبُغْضَ»، کافی، ج ۱، ص ۲۲٫

[۸]. سباء، ۴۷،




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


5 + 9 =