دایره المعارف اسلام پدیا » دیدگاه گادامر پیرامون هرمنوتیک
منوی اصلی

دیدگاه گادامر پیرامون هرمنوتیک

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۳۹۰ در باب: هرمنوتیک

گادامر که شاگرد هایدگر بود به پیروی از استادش معتقد بود که تفسیر مسبوق به فهم پذیری است و مفروضات و اعتقاد مفسر به عنوان پیش فرض و مقدمه فهم است. افق دید مفسر در مواجهه با اشیا و متن مدام تعدیل می شود و هیچ تفسیر عینی و نهایی وجود ندارد و لذا ما نمی توانیم مطمئن شویم که تفسیر ما صحیح یا بهتر از تفسیرهای قبلی است.[۱]

 وى مباحث هستى‏شناسى هایدگر را به شکل معرفت‏شناسى ارایه کرد و در واقع، هستى‏شناسى فهم را بنا نمود. هرمنوتیک گادامر عمدتاً تبیین کنندۀ فرایند تحقق فهم است و به صحت و سقم و اعتبار و عدم اعتبار فهم التفاتى ندارد.

از نظر وى، ذهن مفسر مشحون از عقاید و معلومات، انتظارات، مفروضات، پرسش‏ها، پیش فرض‏ها و پیش ساخته‏ها است که “افق” یا “منظر” قرائت کننده را تشکیل مى‏دهند. این افق همواره با مفسر حرکت مى‏کند و دایماً با مراجعه به جهان یا اشیا و متن تعدیل و تبدیل مى‏شود. عمل تفسیر عبارت است از “ترکیب افق‏ها”؛ یعنى ترکیب و پیوند “افق فهم مفسر” و “افق متن” و کار هرمنوتیک هم اتصال دادن این افق‏ها به هم و برقرار کردن نوعى هم سخنى و دیالوگ میان مفسر و متن است. و منشأ اختلاف تفاسیر، همین تکیه زدن به پیش فرض‏ها و افق‏ها است.

به عقیدۀ گادامر، هیچ دیدگاه مطلقى وجود ندارد که حاوى تمام دورنماها و تمام سویه‏ها و افق‏هاى ممکن باشد، بلکه هر تأویل و تفسیرى به نوعى خاص و افقى خاص، در هم سخنى با متن قرار مى‏گیرد و لذا اساساً تفسیر بى‏طرفانه، ممکن نیست و هیچ تأویل قطعى و نهایى وجود ندارد. در واقع، در نگاه هرمنوتیکى گادامر، کشف نیّت ناب مؤلف مورد توجه نیست؛ زیرا متن را نباید تجلى ذهنیت مؤلف دانست.[۲]



۱٫ مجله قبسات، ش ۱۷، ص ۴-۷، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران؛ احمدی، بابک، ساختار و هرمنوتیک، ص ۹۷٫

[۲]. ر.ک: هادوى تهرانى، مهدى، مبانى کلامى اجتهاد، مؤسسۀ فرهنگى خانۀ خرد، قم، چاپ اول ۱۳۷۷، مبحث هرمنوتیک، ص ۲۰۰ – ۲۲۴؛ بیات، عبدالرسول و دیگران، فرهنگ واژه‏ها، مقالۀ “هرمنوتیک”، مؤسسۀ اندیشه و فرهنگ دینی، چاپ دوم، قم، ۱۳۸۱ش.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


8 + 8 =