دایره المعارف اسلام پدیا » خرافات پیرامون جن
منوی اصلی

خرافات پیرامون جن

تاریخ: ۰۵ آذر ۱۳۹۰ در باب: خرافات

جن در لغت به معناى پوشیدگى و پنهانى است. این واژه در موارد متعددی در قرآن ذکر شده است و سوره‏اى به همین نام در قرآن وجود دارد که در آن برخی از ویژگی های این موجود پنهان، بیان شده است.[۱] برطبق آیاتی از دیگر سوره های قرآن این موجود همانند انسان مادى بوده و از آتش[۲] و یا آمیخته‏اى از آتش[۳] آفریده شده است. و موجودى است با شعور و اراده که به اقتضاى طبیعتش از حواس بشر پوشیده مى‏باشد و در شرایط عادى، قابل درک حسى نیست. او مانند انسان، مکلف است[۴] و در آخرت برانگیخته مى‏شود. و در این جهان مى‏تواند مطیع یا عاصى، مؤمن یا مشرک و… باشد.[۵]

توانایی های جن:

اگرچه جن از نظر قدرت فکرى ضعیف است؛ زیرا درک او، درکى عقلى و قوى نیست و حداکثر خیالى و وهمى است ولى قدرت فیزیکی او زیاد است،از جمله مى‏تواند با سرعت زیاد کارهاى خارق العاده انجام دهد و بارهای سنگینى را در کم ترین زمان جابه‏جا کند. در داستان حضرت سلیمان (ع) -در قرآن مجید- وقتى عفریتى از جن مدعى مى‏شود که می تواند تخت بلقیس را در زمان بسیار اندکی از سرزمین بسیار دوری منتقل کند و به نزد آن حضرت بیاورد،[۶] حضرت سلیمان (ع) او را تکذیب نمى‏کند.[۷] این دلیل برقدرت فوق العاده جن ها است.

درباره آزار و اذیت جنیان و ضرر وارد کردن به انسان ها، مرحوم شیخ مفید (ره) در کتاب «ارشاد» آورده است: «در آثاری از ابن عباس نقل شده: زمانی که پیامبر اسلام (ص) به قصد جنگ با قبیله بنی مصطلق از مدینه خارج شد، هنگام شب به درّه وحشتناک و صعب العبوری رسید. اواخر شب جبرئیل بر آن حضرت نازل شد و خبر داد که طایفه ای از جن در وسط دره جمع شده و قصد مکر و شر و آزار و اذیت شما و اصحابتان را دارند».[۸] از این قضیه معلوم می شود که حتی افراد مؤمن و نیکوکار ممکن است مورد آزار و اذیت گروه ها و افرادی از جن قرار گیرند.

البته باید توجه داشت که اگر چه وجود جن امری واقعی است و قدرت بر انجام کارهای بزرگ و فوق العاده ای دارند، اما واقعیت آن است که بیش از اندازه در بارۀ این موجودات بزرگ نمایی شده است و دروغ ها و خرافات زیادى در باره این موجود در اذهان مردم وجود دارد مثل این که آنها را با اشکال عجیب و غریب و وحشتناک، و موجوداتى دارای دم و سمّ تصور نموده و صرفا موذی، پرآزار، کینه توز و بد رفتار می دانند که اگر یک ظرف آب داغ ریخته شود، آنها خانه‏هایى را به آتش مى‏کشند و موهوماتی از این قبیل…که با هیچ عقل و منطقی مناسبت ندارد و قابل قبول نیست؛[۹]زیرا آن ها در نوع خود شرور و صالح دارند. علاوه براین که برای انسان این امکان وجود دارد که با اتخاذ شیوه هایی از آزار آنان در امان بماند.

آن گونه که از نقل تاریخ و قضایا به نظر مى‏رسد، از گذشته تا به امروز دل‏ها و تصورات بسیارى از مردم از توهمات و داستان‏هاى مربوط به جن پر بوده، به طورى که گروهى به کلى منکر آن هستند و خرافه‏اى بیش نمى‏دانند و از جانب دیگر، برخى افکارشان از تصورات و خاطرات و داستان‏هاى اغراق‏آمیز جن پرشده است و مى‏توان گفت که هر دو گروه راه افراط را پیش گرفته‏اند. دین مبین اسلام حقیقت آن را ثابت مى‏داند و تصورات واهى را در مورد جن تصحیح مى‏کند و اوهام و خرافات را از افکار و دل‏ها مى‏زداید و دل‏ها را از سلطۀ توهمات آزاد مى‏گرداند؛ از این رو سوره‏اى را در قرآن به بیان ویژگى‏هاى آن اختصاص داده است.[۱۰]

یادآورى این نکته ضرورى است که در نظام هستى، وجود تمام اشیا خواه فرشته، جن و انسان و سایر موجودات محسوس و غیر محسوس از ناحیۀ خدا است و مؤثریت آنها هم تنها به اذن الهى بوده و محدوده‏اى معین دارد.[۱۱]



[۱]. سورۀ جنّ.

[۲]. حجر، ۲۷، “والجانَّ خلقناه من قبلُ من نارالسموم”؛ و جن را از پیش، از آتش زهرآگین آفریدیم.

[۳]. رحمن، ۱۵، “وخلق الجان من مارج من نار”؛ و جن را از آمیخته‏اى از آتش آفریدیم.

[۴]. حِجر، ۲۹-۴۲؛ جن، ۱۱-۱۵٫

[۵]. قاموس قرآن، واژۀ جن.

[۶]. نمل، ۳۰-۴۰٫

[۷]. جوادى آملی، عبدالله، تفسیر موضوعى، ج۱، ص ۱۱۹، اسراء، چاپ اول، ۱۳۷۸ش.

[۸]. شیخ مفید، الإرشاد، ص ۳۹۹، انتشارات کنگره جهانى شیخ مفید قم، ۱۴۱۳ هـ ق.

[۹]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۵، ص۱۵۵ و ۱۵۶، دارالکتب الاسلامیه، چاپ اول، ۱۳۷۴ش. (با دخل و تصرف).

[۱۰]. سید بن قطب، فى ظلال القرآن، ج ۶، ص ۳۷۲۱، دارالشروق، چاپ هفدهم، بیروت- قاهره، ۱۴۱۲ ق.

[۱۱].برای آگاهی بیشتر به منابع زیر مراجعه شود: غرایب و عجایب الجن، بدر الدین بن عبدالله الشبلى، ترجمه و تحقیق و تعلیق ابراهیم محمد الجمل؛ جن و شیطان، علیرضا رجالى، تهران، نشر نبوغ؛ نمایۀ: شیطان، فرشته یا جن، سؤال ۱۰۰ (سایت اسلام کوئست: ۸۵۷) و توانایی شیطان و جن، سؤال ۱۳۸ (سایت اسلام کوئست: ۸۸۳).




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


6 + = 8