دایره المعارف اسلام پدیا » مواد مخدر
منوی اصلی

مواد مخدر

تاریخ: ۱۸ آبان ۱۳۹۰ در باب: اخلاق عملی

مواد مخدر وانواع آ ن

مخدر عبارت است از: سست کننده ، آنچه که باعث رخوت و خواب و سستی اعصاب می شود، دارای ویژگی تخدیرکننده.[۱]

مواد مخدر به تمامی ترکیبات شیمیایی گفته می شود که مصرف آنها باعث دگرگونی در سطح هوشیاری مغز شود؛ مثل حالت سرخوشی و لذت، خواب آلودگی و سستی .

عوامل موثر اعتیاد

(در حال تکمیل است)

عوامل داخلی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

عوامل فردی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

عوامل اجتماعی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

عوامل خارجی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

قاچاق مواد مخدر

(در حال تکمیل است)

مواد مخدر در قرآن

در صورتی که موضوعی در زمان شارع وجود داشته یا احیاناً مورد پرسش مردم بوده، به نحو خاص حکم آن بیان شده است و در مواردی که موضوعی وجود نداشته، حکم آن به صورت کلی بیان گردیده است. مثلاً از میان مسکرات، به حکم شراب انگور(خمر) و یا شراب خرما (نبیذ) که در آن زمان موجود بوده، به صورت خاص اشاره شده است، در صورتی که امروزه مسکرات فراوانی در دنیا وجود دارد که می توان با استفاده از کلیاتی که در شرع مقدس آمده است، حکم شرعی آن را بیان کرد.

مواد مخدر نیز امروزه دارای انواع متعددی است که روز به روز این تنوع در حال افزایش است. این از موضوعات جدیدی است که به علت نو بودن آن، در قرآن و روایات به صورت خاص به حکم آن اشاره ای نشده است. ولی حکم آن از  قواعد و اصول کلی که در اسلام (قرآن و روایات )بیان شده است قابل استنباط است. یکی از این قواعد کلی، حرمت هر امری است که برای سلامتی انسان مضر باشد.[۲]

بنابراین چون چیزی هایی مانند هروئین یا قرصهای روان گردان و.. در آن زمان وجود نداشته، حکمی برای آن ذکر نشده است اما با توجه به  بحث اجتهاد در استنباط احکام، حکم چنین موضوعاتی توسط مجتهدان قابل استخراج است.

فقه و مواد مخدر

در مورد خوردن، آشامیدن و استعمال چیزهایی که برای سلامتی انسان ضرر دارد، حضرت امام خمینی (ره) می فرماید: استفاده از موادّ مخدّر مطلقاً حرام است؛ خواه به صورت تزریق یا دود کردن یا خوردن و یا به هر طریق دیگرى بوده باشد و همچنین تولید، خرید و فروش و هر گونه کمک به انتشار آن، حرام است. [۳]

سایر مراجع تقلید هم نظرشان این است که در صورت داشتن ضرر بزرگ و مهم حرام است . حضرت آیت ا… صافى فرموده اند: خوردن چیزى که براى عقل انسان یا سلامتى او ضرر دارد حرام است، ولى اگر ضرر موقّت یا کم باشد که عقلاء اعتنا نکنند، حرام نیست.”[۴]

حضرت آیت الله مهدی هادوی تهرانی، در همین رابطه فرموده است: مصرف کلیه دخانیات و مواد مخدر حرام می باشد. علت این حرمت آن است که این مصرف، برای بدن مضر است.[۵]

روزه داری واعتیاد

با مراجعه به منابع  دین اسلام  ما با دو  نوع از واجبات مواجه می شویم: واجب عینی مثل روزه که بر همه ی افراد با داشتن شرایط واجب هست، و واجب کفائی مثل نماز میت.

با این مقدمه باید گفت که برخی از مراجع قائلند: معتادینی که توانایی ترک را ندارند مى‌توانند به مقدار دفع ضرورت تریاک بکشند، و روزه را واجب است بگیرند.[۶]

بعضی نیز می گویند: باید احتیاطاً روزه بگیرد هر چند از آن دود به مقدار ضرورت استفاده کند و بعد هم براى هر روز یک فقیر را هم سیر نماید.[۷]

دیدگاه سوم این است: حکم مریض را دارند.[۸] یعنی اگر بعداً توانستند، روزه را قضا می کنند و الا برای هر روز ۷۵۰گرم گندم یا جو یا برنج به فقیر کفاره می دهند.

فلسفۀ حرمت مواد مخدر

اسلام از خوردن و آشامیدن و استعمال چیزهایی که برای سلامتی انسان ضرر داشته باشد منع کرده است و هر چه ضرر بیشتر باشد منع از علت و سبب آن نیز شدیدتر است، تا جایی که به درجه حرمت می رسد. پیداست که معیار در حرام بودن، داشتن ضرر است و این که این ضرر از راه خوردن باشد یا از راه دیگر خصوصیتی ندارد.

 پس به طور کلی، هر چیزی که برای انسان ضرر قابل توجهی داشته باشد، مصرف آن حرام است.[۹] استعمال مواد مخدر و استفاده از آنها نیز با توجه به آثار سوءشان از قبیل ضررهاى شخصى و اجتماعى قابل ملاحظه‏اى که بر استعمال آنها مترتّب مى‏شود، حرام است.[۱۰]

پیامدهای اعتیاد

(در حال تکمیل است)

پیامدهای فردی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

انزوا پیامد اعتیاد

(در حال تکمیل است)

طرد از اجتماع پیامد اعتیاد

(در حال تکمیل است)

پیامدهای اجتماعی اعتیاد

(در حال تکمیل است)

راه های پیش گیری و درمان اعتیاد

(در حال تکمیل است)

راه های فردی پیش گیری اعتیاد

(در حال تکمیل است)

راه های  اجتماعی پیش گیری اعتیاد

(در حال تکمیل است)



[۱] . معین ،محمّد، فرهنگ معین ،انتشارات امیر کبیر.

[۲] .اجوبه الاستفتاءات( فارسی)، ص ۳۱۳، استعمال مواد مخدر و استفاده از آنها با توجه به آثار سوئشان از قبیل ضررهاى شخصى و اجتماعى‏

قابل ملاحظه‏اى که بر استعمال آنها مترتّب مى‏شود، حرام است و به همین دلیل کسب درآمد با آنها از طریق حمل و نقل و نگهدارى و خرید و فروش و غیر آن هم حرام است.

[۳] .توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏۲، ص: ۶۰۰[مسأله ۲۶۳۰]

[۴]. همان

[۵] جهت اطلاع بیشتر به لینک زیر مراجعه شود: سایت استفتائات

[۶]. توضیح المسائل (محشى – امام خمینى)؛ ج ‌۲، ص ۸۰۰؛ سبحانى، جعفر ، رساله توضیح المسائل (سبحانى)، ص ۳۱۵، مؤسسه امام صادق (علیه السلام)، قم – ایران، سوم، ۱۴۲۹ هـ‍ ق؛ موسوى گلپایگانى، سید محمد رضا، مجمع المسائل، ج‌ ۱، ص ۲۸۴ ، دار القرآن الکریم، قم – ایران، دوم، ۱۴۰۹ هـ‍ ق.

[۷]. مکارم شیرازى، ناصر، استفتاءات جدید، ج ‌۲، ص ۱۵۲، انتشارات مدرسه امام على بن ابى طالب (علیه السلام)، قم – ایران، دوم، ۱۴۲۷ هـ‍ ق.

[۸]. توضیح المسائل (محشى – امام خمینى)، ج ‌۲، ص ۸۰۰؛ بهجت گیلانى فومنى، محمد تقى، استفتاءات، ج ‌۲، ص ۳۶۹٫

[۹] . نک: توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏۲، ص: ۶۰۰[مسأله ۲۶۳۰]؛ مجمع المسائل (للگلپایگانی)، ج‏۳، ص‏ ۶۴٫

[۱۰]. توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏۲، ص‏ ۱۰۱۷، س ۱۴۰۲ و ص ۱۰۱۸، س ۱۴۰۷٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


6 + = 13